Wellopedi

Polikistik Over Sendromu (PCOS): Neden Bu Kadar Yaygınlaştı?

Published by

Wellopedi

on

PCOS

Giriş

Polikistik Over Sendromu (PCOS), üreme çağındaki kadınları etkileyen en yaygın endokrin bozukluklardan biri olarak kabul edilmektedir.1 Bu sendrom, metabolik, kardiyovasküler, inflamatuar ve üreme sağlığını etkileyebilen bir dizi semptomla ilişkili hormonal bir dengesizlik durumunu ifade eder.2 PCOS, adet döngüsünde değişikliklere, yüz ve vücut kıllarında artış ve akne gibi cilt değişikliklerine, bir veya her iki overde sıklıkla gelişimi durmuş yumurtalık foliküllerinin kümeleri şeklinde büyümeye ve infertiliteye neden olabilir. PCOS olan bireylerde insülin direnci veya obezite gibi metabolik sorunlar da görülebilir.2 Son yıllarda PCOS teşhis oranlarında belirgin bir artış gözlemlenmiştir.4

Bu makalenin amacı, PCOS’un neden bu kadar yaygınlaştığına dair çok yönlü bir bakış açısı sunmaktır. Tanı kriterlerindeki değişikliklerden çevresel faktörlere kadar çeşitli potansiyel nedenleri ve katkıda bulunanları inceleyerek, bu karmaşık durumun artan prevalansına ışık tutmayı hedeflemektedir.

Polikistik Over Sendromu Nedir?

Polikistik Over Sendromu (PCOS), hormonal bir dengesizlikle ilişkili bir semptomlar kümesidir ve metabolizma, üreme sağlığı, kalp ve kan fonksiyonları ile inflamatuar yanıtlar gibi çeşitli sağlık yönlerini etkileyebilir.2 PCOS’un temel özellikleri arasında anovulasyon (yumurtlamanın olmaması), hiperandrojenizm (yüksek androjen seviyeleri) ve polikistik overler (yumurtalıklarda çok sayıda küçük kist) yer alır.2 Ancak, polikistik overlerin varlığı her PCOS vakasında görülmeyebilir ve tanı için zorunlu bir kriter değildir.1 Sendromun heterojen yapısı, bazı kadınların sadece ilk iki özelliği ve PCOS semptomlarını gösterirken overlerinde kistlerin bulunmadığı anlamına gelir.2 PCOS aynı zamanda insülin direnci ve obezite gibi metabolik sorunlara da yol açabilir.2 Geleneksel olarak PCOS’un sadece yetişkin kadınları etkilediği düşünülse de, son araştırmalar sendromun gebelik sırasında başlayabileceğini öne sürmektedir.9

PCOS tanısı için kullanılan kriterler zaman içinde evrim geçirmiştir. 1990 yılında National Institutes of Health (NIH) ve National Institute of Child Health and Human Development (NICHD) tarafından desteklenen bir çalıştay, PCOS için ilk klinik tanımı önermiştir. Bu tanıma göre, bir bireyde oligoovulasyon (seyrek yumurtlama) ve klinik veya biyokimyasal olarak androjen fazlalığı bulunmalı ve bu durumları açıklayabilecek diğer bozukluklar dışlanmalıdır.1 Ancak, insülin direnci birçok PCOS vakasında mevcut olsa da, NIH tarafından bir tanı kriteri olarak dahil edilmemiştir. Ultrasonografide polikistik görünümlü overler ise PCOS için özgün bir bulgu olarak kabul edilmemiştir.11

2003 yılında Rotterdam’da yapılan bir konsensüs toplantısında, PCOS tanısı için daha geniş kapsamlı kriterler belirlenmiştir. Rotterdam kriterlerine göre, aşağıdaki üç özellikten en az ikisinin varlığı ve diğer olası nedenlerin dışlanması gerekmektedir: oligo-anovulasyon, klinik veya biyokimyasal hiperandrojenizm ve ultrasonografide polikistik over morfolojisi.7 Bu kriterler, PCOS’un fenotipik ifadesini genişletmiş ve daha fazla kadının tanı almasına olanak sağlamıştır.7

2006 yılında Androgen Excess Society (AES), hiperandrojenizmi gerekli bir tanı faktörü olarak kabul eden kriterler yayınlamıştır. AES kriterlerine göre, hiperandrojenizmin klinik bulgular (örneğin hirsutizm veya akne) veya serum hormon ölçümleri ile belirlenmesi ve buna ek olarak oligo-anovulasyon veya polikistik görünümlü over morfolojisinin bulunması gerekmektedir.12 Tüm tanı yaklaşımları, altta yatan diğer nedenlerin (örneğin yetişkin başlangıçlı konjenital adrenal hiperplazi, hiperprolaktinemi ve androjen salgılayan tümörler) öncelikle dışlanmasını önermektedir.14

2018 yılında yayınlanan uluslararası kılavuzlar, PCOS tanısı için Rotterdam kriterlerini temel almakla birlikte, ultrason kriterlerinde önemli bir değişiklik önermiştir. Buna göre, polikistik over morfolojisi için bir veya her iki overde 2-9 mm çapında en az 20 folikülün bulunması veya over hacminin 10 cm³’ten büyük olması gerekmektedir.12 Bu değişiklik, önceki kriterlerde belirtilen 12 veya daha fazla folikül sayısını artırmıştır.15 2023 yılında yayınlanan kılavuzda ise, yetişkinlerde polikistik over morfolojisini tanımlamak için anti-Müllerian hormonun (AMH) ultrason yerine kullanılabileceği belirtilmiştir. Ayrıca, yetişkinlerde adet düzensizliği ve hiperandrojenizm birlikte mevcutsa, tanı için ultrason veya AMH’ye gerek olmadığı eklenmiştir.16

PCOS’un temel belirtileri arasında hiperandrojenizm, ovulasyon bozukluğu ve polikistik overler yer alır. Hiperandrojenizmin klinik belirtileri arasında yüz, göğüs, karın veya üst bacaklarda aşırı kıllanma (hirsutizm), şiddetli veya geç başlangıçlı akne ve saç dökülmesi sayılabilir.1 Biyokimyasal olarak hiperandrojenizm, yüksek serum androjen seviyeleri (örneğin testosteron) ile tespit edilebilir.14 Ovulasyon bozukluğu, adet döngülerinde düzensizlikler (seyrek adet görme veya hiç adet görmeme), infertilite ve anovulatuvar kanamalar şeklinde kendini gösterebilir.1 Polikistik overler ise ultrasonografide bir veya her iki overde çok sayıda (genellikle 12 veya daha fazla) küçük folikülün (2-9 mm çapında) veya over hacminin 10 mL’den büyük olmasıyla karakterizedir.2

PCOS’un Köklerini Keşfetmek: Olası Nedenler ve Risk Faktörleri

Polikistik Over Sendromu’nun (PCOS) etiyolojisi tam olarak anlaşılamamış olsa da, genetik yatkınlık, insülin direnci, hormonal dengesizlikler ve kronik düşük dereceli inflamasyon gibi çeşitli faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.18

PCOS’un ailesel kümelenmesi ve ikiz çalışmaları yoluyla elde edilen yüksek kalıtsallık tahminleri (yaklaşık %70), genetik faktörlerin bu durumun gelişiminde önemli bir rol oynadığını desteklemektedir.6 Steroidogenez (hormon üretimi) ve androjen (erkeklik hormonları) yollarıyla ilgili çeşitli genlerdeki (CYP11A, CYP17, FTO, INSR, LHCGR, FSHR, FSHB vb.) polimorfizmlerin (genetik varyasyonlar) PCOS ile ilişkili olduğu bulunmuştur.21 PCOS’un karmaşık genetik bir bozukluk olduğu ve birçok genetik lokusun (gen bölgeleri) küçük risk katkıları sağladığı belirtilmektedir.22 PCOS için geliştirilen poligenik risk skorlarının (PRS), çocukluk döneminde vücut kitle indeksi ve puberte başlangıcı gibi metabolik ve gelişimsel özelliklerle ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu bulgu, PCOS’un sadece üreme çağındaki kadınları etkileyen bir durum olmayabileceğini, erken yaşlardan itibaren her iki cinsiyeti de etkileyebilecek altta yatan bir durumun bir tezahürü olabileceğini düşündürmektedir.27 Ayrıca, farklı genetik kümelerin PCOS’un farklı klinik özellikleriyle (obezite/insülin direnci, hormonal/adet döngüsü değişiklikleri, inflamasyon, metabolik değişiklikler) ilişkili olabileceği belirtilmektedir.28

İnsülin direnci ve buna bağlı olarak gelişen kompansatuvar hiperinsülinemi (yüksek insülin seviyeleri) PCOS patogenezinde önemli bir rol oynamaktadır. İnsülin direnci, PCOS’lu kadınların yaklaşık %70’inde görülebilir ve bu durum obeziteden bağımsız olarak da ortaya çıkabilir.2 Hiperinsülinemi, overlerde aşırı androjen üretimine yol açar ve karaciğerde seks hormonu bağlayıcı globulin (SHBG) üretimini inhibe ederek serbest androjen seviyelerini artırır.9 İnsülin direnci sadece metabolik komplikasyonlara değil, aynı zamanda üreme komplikasyonlarına da katkıda bulunur.34 Obezite, insülin direncini şiddetlendirebilir ve PCOS’lu obez kadınlar, anormal glikoz ve lipid metabolizmasına yol açabilen insülin direncine daha yatkındır.29

PCOS’lu kadınlarda hormonal dengesizlikler de sıklıkla görülür. Androjen (testosteron gibi) seviyeleri hafifçe yüksek olabilir ve bu durum adet düzensizliklerine, aşırı kıllanmaya (hirsutizm) ve polikistik overlere neden olabilir.1 Lüteinleştirici hormonun (LH) yüksek ve folikül uyarıcı hormonun (FSH) düşük olması, overlerde androjen üretimini artırır ve normal folikül gelişimini engeller.1 Bu hormonal dengesizlikler sadece üreme fonksiyonlarını değil, aynı zamanda metabolik sağlığı da olumsuz etkileyebilir.34

Son olarak, kronik düşük dereceli inflamasyonun da PCOS gelişiminde rol oynadığı düşünülmektedir. PCOS, düşük dereceli sistemik inflamasyonla ilişkilidir ve C-reaktif protein (CRP), interlökin-18 (IL-18), tümör nekroz faktörü alfa (TNF-α) ve interlökin-6 (IL-6) gibi inflamatuar belirteçlerin seviyeleri PCOS’lu kadınlarda genellikle daha yüksektir.9 İnflamasyonun insülin direnci, hiperandrojenizm ve over fonksiyon bozukluğu gibi PCOS’un çeşitli yönlerinde rol oynadığına dair kanıtlar bulunmaktadır.9 Obezite ve hiperinsülinemi, bu kronik inflamatuar durumu kötüleştirebilir.46 Bazı araştırmalar, yüksek karbonhidratlı ve doymuş yağlı beslenme gibi besin kaynaklı inflamasyonun da PCOS patogenezinde rol oynayabileceğini düşündürmektedir.54

Yükselen Dalga: Artan PCOS Yaygınlığına Dair Kanıtlar

Son yıllarda Polikistik Over Sendromu (PCOS) teşhis oranlarında belirgin bir artış gözlemlenmiştir. Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan bir çalışmada, over fonksiyon bozukluğu tanılarının insidansının 2014’ten 2023’e kadar kademeli olarak arttığı ve bu artışın neredeyse tamamen PCOS’dan kaynaklandığı belirtilmiştir.4 PCOS insidans oranı 2014’te 10.000 kişi-yılda 32.0 iken 2023’te 60.3’e yükselmiştir ve bu artış tüm demografik alt kategorilerde gözlemlenmiştir.4 Birleşik Krallık’ta gerçekleştirilen bir araştırma, PCOS insidansının 2004’ten 2019’a kadar önemli ölçüde arttığını ve nokta prevalansının da aynı dönemde yükseldiğini göstermiştir.5 Küresel düzeyde yapılan tahminler, 1990’dan 2019’a kadar yıllık PCOS insidansında %54.3’lük bir artış olduğunu ortaya koymaktadır.55 Başka bir küresel çalışmada ise, 2007’den 2017’ye kadar üreme çağındaki kadınlarda yaşa göre standartlaştırılmış PCOS insidans oranının arttığı bulunmuştur.57 Amerika Birleşik Devletleri’nde yürütülen bir diğer çalışmada, 2006’dan 2019’a kadar PCOS insidans oranlarının genel olarak stabil kaldığı ancak 16-20 yaş grubunda arttığı ve 26-30 yaş grubunda azaldığı gözlemlenmiştir.58

Bu artışın olası nedenleri çeşitli faktörlerle ilişkilendirilmektedir. Tanı kriterlerindeki güncellemelerin, özellikle 2003 Rotterdam kriterlerinin daha geniş fenotipik özellikleri kapsaması, daha fazla klinik ve teletıp tanısına olanak sağlamış ve dolayısıyla teşhis oranlarını artırmış olabileceği öne sürülmektedir.4 Ayrıca, obezite oranlarındaki küresel artışın da PCOS insidansındaki yükselişe katkıda bulunabileceği belirtilmektedir.4 Sağlık profesyonelleri arasındaki artan farkındalık ve PCOS’un uzun vadeli sağlık etkileri konusundaki bilinçlenmenin, daha iyi tarama çabalarıyla birlikte daha fazla teşhis konulmasına yol açabileceği düşünülmektedir.58 İlginç bir şekilde, COVID-19 pandemisinin başlangıcıyla eş zamanlı olarak 2020’den 2021’e keskin bir PCOS teşhis artışı gözlemlenmesi, viral enfeksiyonların da PCOS gelişiminde veya teşhisinde rol oynayabileceği hipotezini akla getirmektedir.4

Çevrenin Etkisi: Yaşam Tarzı ve PCOS

Polikistik Over Sendromu’nun (PCOS) artan yaygınlığında çevresel faktörlerin, özellikle yaşam tarzı seçimlerinin önemli bir rolü olduğu düşünülmektedir. Değişen beslenme alışkanlıkları, artan obezite oranları, fiziksel aktivite düzeylerindeki düşüş ve artan stres faktörleri, PCOS prevalansındaki yükselişe katkıda bulunan önemli unsurlar olarak kabul edilmektedir.

Günümüzde yaygınlaşan yüksek karbonhidratlı ve işlenmiş gıdalar içeren beslenme alışkanlıklarının, insülin direncini kötüleştirebileceği ve dolayısıyla PCOS riskini artırabileceği belirtilmektedir.9 İşlenmiş gıdalar, trans yağlar ve yüksek oranda şeker içeren besinlerin de vücutta inflamasyonu tetikleyerek ve insülin direncini artırarak PCOS gelişimine katkıda bulunabileceği ifade edilmektedir.64 Buna karşılık, antioksidanlar, lif ve omega-3 yağ asitleri açısından zengin bir diyetin ise insülin duyarlılığını iyileştirdiği ve hormonal dengeyi düzenlemeye yardımcı olduğu gösterilmiştir.63

Artan obezite oranları ile PCOS arasındaki ilişki de oldukça dikkat çekicidir. Obezitenin PCOS’lu kadınlarda daha sık görüldüğü ve sendromun semptomlarını şiddetlendirdiği bilinmektedir.9 Obezitenin insülin direncini artırarak overlerde androjen üretimini tetikleyebileceği açıklanmaktadır.29 Yapılan çalışmalar, PCOS prevalansının obezite prevalansıyla pozitif yönde bir ilişkisi olduğunu göstermektedir.68 Ancak, obezitenin PCOS için ne tek başına yeterli bir neden ne de her PCOS vakasında zorunlu bir faktör olmadığı da vurgulanmalıdır.35

Fiziksel aktivite düzeylerindeki düşüş de PCOS yaygınlığının artmasında rol oynayan bir diğer önemli faktördür. Sedanter (hareketsiz) bir yaşam tarzının insülin direncini artırabileceği ve dolayısıyla PCOS riskini yükseltebileceği belirtilmektedir.41 Düzenli fiziksel aktivitenin ise insülin duyarlılığını iyileştirdiği, kilo yönetimine yardımcı olduğu ve hormonal dengeyi düzenlediği bilinmektedir.64 Ancak, araştırmalar PCOS’lu kadınların önemli bir kısmının (%40’tan fazlası) yeterli düzeyde fiziksel aktivite yapmadığını göstermektedir.76

Son olarak, artan stres faktörlerinin de hormonal denge üzerinde olumsuz etkileri olabileceği ve PCOS semptomlarını kötüleştirebileceği düşünülmektedir.9 PCOS’lu kadınlarda yapılan çalışmalar, bu grupta anksiyete, depresyon ve algılanan stres düzeylerinin, PCOS olmayan kadınlara göre daha yüksek olduğunu göstermiştir.42 Hatta bazı araştırmalar, stresin PCOS ile depresyon ve anksiyete arasındaki ilişkide aracı bir rol oynayabileceğini öne sürmektedir.84

Gizli Tehditler: Endokrin Bozucular ve PCOS

Çevresel faktörlerin yanı sıra, endokrin bozucular olarak bilinen kimyasallara maruz kalmanın da Polikistik Over Sendromu (PCOS) yaygınlığındaki artışta potansiyel bir rolü olabileceğine dair artan kanıtlar bulunmaktadır. Endokrin bozucular, vücudun doğal hormon sistemini taklit edebilen veya bu sisteme müdahale ederek hormonal dengesizliklere yol açabilen kimyasallardır. Bisphenol A (BPA) ve ftalatlar gibi yaygın endokrin bozuculara maruz kalma ile PCOS arasındaki bağlantıyı gösteren çeşitli araştırmalar mevcuttur.

Çoğu çalışma, PCOS’lu kadınlarda bisphenol A (BPA) seviyelerinin, PCOS olmayan kontrol gruplarına göre önemli ölçüde daha yüksek olduğunu göstermiştir.88 Ayrıca, BPA seviyeleri ile insülin direnci, polikistik over morfolojisi, androjen seviyeleri ve inflamasyon belirteçleri arasında pozitif bir korelasyon bulunmuştur.88 Bu bulgular, BPA’nın PCOS patofizyolojisinde potansiyel bir rolü olabileceğini düşündürmektedir. Hayvanlar üzerinde yapılan bazı çalışmalar, yaygın olarak kullanılan bir ftalat olan di-2-etilheksil ftalat (DEHP) maruziyetinin, PCOS benzeri semptomlara yol açabileceğini göstermiştir.92 İnsanlarda yapılan bir çalışmada ise, PCOS’lu ergenlerde DEHP ve bir diğer ftalat metaboliti olan mono(2-etilheksil) ftalat (MEHP) seviyeleri kontrol grubundan farklı olmasa da, bu ftalatların insülin direnci ve serum trigliserit seviyeleri ile ilişkili olduğu bulunmuştur.92

Endokrin bozucuların potansiyel etki mekanizmaları da araştırılmaktadır. Bu kimyasalların, östrojen reseptörleri ve androjen reseptörleri gibi hormonal reseptörlere bağlanarak agonistik (hormon benzeri etki) veya antagonist (hormon etkisini bloke edici etki) etkiler gösterebileceği bilinmektedir.88 BPA’nın zayıf östrojenik özelliklere sahip olduğu ve klasik nükleer östrojen reseptörlerinin yanı sıra zar bağlı östrojen reseptörlerine de bağlanabildiği belirtilmektedir.93 Ayrıca, BPA’nın overlerde testosteron sentezini artırabileceği ve karaciğerde androjen metabolizmasını bozabileceği öne sürülmektedir.90 Endokrin bozucuların, DNA metilasyonu gibi epigenetik değişikliklere yol açarak PCOS benzeri semptomları tetikleyebileceği de düşünülmektedir.94

Bu kimyasalların yaygın kaynakları oldukça çeşitlidir. BPA, polikarbonat plastiklerin sentezinde yaygın olarak kullanılmaktadır ve bu nedenle yiyecek ve içecek kaplarında, su şişelerinde ve diğer tüketici ürünlerinde bulunabilir.90 Ftalatlar ise plastiklerde, kozmetiklerde, kişisel bakım ürünlerinde ve bazı tıbbi cihazlarda bulunabilir.92 Parabenler ve triklosan gibi diğer endokrin bozucular da çeşitli kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.88 Atrazin bir herbisit olarak tarımda kullanılırken, perklorat roket yakıtlarında bulunur ve suya karışabilir.95 Arsenik ve cıva da çevrede ve bazı gıdalarda bulunabilen hormon bozucu maddelerdir.95 Perflorlu kimyasallar (PFC’ler) yapışmaz tava ve tencerelerde bulunurken, organofosfatlı pestisitler tarımda yaygın olarak kullanılmaktadır.95 Glikol eterler ise boyalarda, temizlik ürünlerinde ve kozmetiklerde çözücü olarak kullanılabilir.95

Değişen Bakış Açıları: Tanı ve Farkındalığın Etkisi

Polikistik Over Sendromu (PCOS) teşhis oranlarındaki artışın bir diğer önemli nedeni, tanı kriterlerindeki değişiklikler ve hem sağlık profesyonelleri hem de halk arasındaki artan farkındalık düzeyidir. Tanı kriterlerindeki evrim, daha fazla kadının PCOS tanısı almasına olanak sağlamıştır. Özellikle 2003 Rotterdam kriterlerinin, 1990 NIH kriterlerine göre daha geniş bir prevalans göstermesi ve daha hafif fenotipleri içermesi, PCOS tanısını önemli ölçüde artırmıştır.7 2018 ve 2023 yıllarında yayınlanan uluslararası kılavuzlardaki ultrason ve AMH (anti-Müllerian hormon) kriterlerindeki değişikliklerin de teşhis oranlarını etkileyebileceği ifade edilmektedir.15 Örneğin, 2018 kılavuzunda polikistik over tanımı için gereken minimum folikül sayısının artırılması ve 2023 kılavuzunda AMH’nin ultrason yerine kullanılabilmesi gibi değişiklikler, tanı pratiğini etkileyebilecek faktörlerdir.

Sağlık profesyonelleri ve halk arasındaki PCOS hakkındaki artan farkındalık da teşhis oranlarının yükselmesinde önemli bir rol oynamaktadır. PCOS hakkında daha fazla bilgiye sahip olmak, özellikle genç yaştaki kadınların semptomları daha erken fark etmelerine ve doktora başvurmalarına yol açabilir.4 PCOS farkındalık ayı gibi etkinlikler ve sosyal medyanın kullanımı, bu konuda farkındalık yaratmada etkili araçlar olarak ortaya çıkmıştır.96 Ancak, bazı araştırmalar PCOS farkındalık düzeyinin hala istenilen seviyede olmadığını ve teşhislerde gecikmeler yaşanabildiğini göstermektedir.97

Tanı yöntemlerindeki gelişmeler ve sağlık hizmetlerine erişilebilirliğin artması da PCOS teşhis oranlarını etkileyen faktörler arasındadır. Ultrason teknolojisindeki ilerlemeler ve AMH gibi yeni biyomarkerların klinik uygulamaya girmesi, PCOS teşhisini kolaylaştırmış ve daha hassas hale getirmiştir.13 Ayrıca, teletıp gibi uzaktan sağlık hizmetlerinin yaygınlaşması da, özellikle kırsal bölgelerde yaşayan veya sağlık kuruluşlarına erişimi kısıtlı olan kadınlar için teşhis oranlarını artırmış olabilir.4

Küresel Bir Bulmaca: PCOS’un Coğrafi ve Etnik Çeşitlilikleri

Polikistik Over Sendromu (PCOS) yaygınlığı, farklı coğrafi bölgelerde ve etnik gruplarda önemli ölçüde farklılık göstermektedir. PCOS prevalansı, kullanılan tanı kriterlerine, çalışma metodolojisine ve incelenen popülasyona bağlı olarak %2 ile %26 arasında geniş bir aralıkta değişebilmektedir.1 Avrupa’da yapılan bir çalışmada, PCOS prevalansının ülkelere ve bölgelere göre büyük farklılıklar gösterdiği ve Çek Cumhuriyeti’nde en yüksek (%0.46), İsveç ve diğer İskandinav ülkelerinde ise en düşük (%0.034) olduğu bulunmuştur.104 Küresel düzeyde yapılan bir meta-analizde, PCOS prevalansının NIH kriterlerine göre %7.7, Rotterdam kriterlerine göre %11.83 ve AE-PCOS kriterlerine göre %11.48 olduğu tahmin edilmiştir ve bu oranların coğrafi bölgelere göre değişiklik gösterdiği gözlemlenmiştir.109 Başka bir küresel çalışmada ise, PCOS insidansının 2017 yılında Andean Latin America bölgesinde en yüksek olduğu tespit edilmiştir.57

PCOS yaygınlığı etnik gruplar arasında da önemli farklılıklar göstermektedir. Bazı çalışmalar, Meksikalı Amerikalı ve Avustralya Aborjin kadınlarında en yüksek prevalans oranlarını (%13.0 ve %15.3) gözlemlerken, Çinli kadınlarda en düşük oranları (%2.2) bildirmiştir.58 Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan bir araştırmada, PCOS prevalansının Hawaiian/Pasifik Adalı, Yerli Amerikalı ve Hispanik kadınlarda Kafkas ve Afro-Amerikalı kadınlara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur.58

Etnik gruplar arasında sadece yaygınlık oranlarında değil, PCOS’un klinik sunumunda (fenotipinde) da farklılıklar bulunmaktadır. Örneğin, hirsutizm (aşırı kıllanma), Akdeniz, Hint ve Güney Asya kökenli kadınlarda Doğu Asya ve Kafkas kökenli kadınlara göre daha sık veya daha şiddetli görülmektedir.108 Bazı araştırmalar, Hispanik kadınların hiperandrojenizm ve metabolik özellikler açısından en şiddetli fenotipi gösterirken, Afro-Amerikalı kadınların bazı açılardan daha hafif bir klinik sunum sergilediğini düşündürmektedir.115

Bu coğrafi ve etnik farklılıklara katkıda bulunan çeşitli genetik, çevresel ve yaşam tarzı faktörleri bulunmaktadır. Genetik varyasyonlar, farklı popülasyonların PCOS’a yatkınlığını etkileyebilir.108 Ayrıca, beslenme alışkanlıklarındaki farklılıklar, endokrin bozuculara maruz kalma düzeyleri ve fiziksel aktivite alışkanlıkları gibi çevresel ve yaşam tarzı faktörleri de bu çeşitlilikte önemli rol oynayabilir.40 Obezite ve insülin direnci prevalansındaki bölgesel ve etnik farklılıklar da PCOS yaygınlığındaki bu çeşitliliği kısmen açıklayabilir.103 Yüksek riskli etnik gruplarda daha iyi tarama ve tanı için etnik gruplara özgü antropometrik eşiklerin ve fenotipik ifadelerin belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.115

Sonuç: Kanıtların Sentezi ve Gelecek Eğilimleri

Polikistik Over Sendromu’nun (PCOS) artan yaygınlığı, tanı kriterlerindeki değişiklikler, sağlık profesyonelleri ve halk arasındaki artan farkındalık, obezite salgını, beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler, fiziksel aktivite düzeylerindeki düşüş, stres, endokrin bozuculara maruz kalma ve genetik yatkınlık gibi çeşitli faktörlerin karmaşık bir etkileşimi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Genetik yatkınlık, bireyleri PCOS’a karşı daha duyarlı hale getirebilirken, modern yaşam tarzının getirdiği çevresel ve sosyal faktörler bu genetik yatkınlığı tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir.

PCOS prevalansının artmaya devam etmesi muhtemeldir. Bu nedenle, etiyolojiyi, risk faktörlerini ve en uygun yönetim stratejilerini daha iyi anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Özellikle etnik ve coğrafi farklılıkları daha iyi anlamak ve bu farklılıkların altında yatan nedenleri belirlemek için daha fazla popülasyon temelli çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Endokrin bozucuların uzun vadeli etkileri ve bunların PCOS üzerindeki rolü hakkında da daha kapsamlı araştırmalar yapılması gerekmektedir. Gelecekte, kişiselleştirilmiş tanı ve tedavi yaklaşımları geliştirmek için genetik ve diğer biyomarkerların rolü daha fazla araştırılacaktır.

Kriter Seti (Criteria Set)Yıl (Year)Temel Kriterler (Key Criteria)Açıklama (Description)
NIH/NICHD1990Oligoovulasyon, Klinik veya biyokimyasal androjen fazlalığı, Diğer nedenlerin dışlanmasıİlk klinik tanı kriterleri. İnsülin direnci veya polikistik overler tanı için gerekli değildi.
Rotterdam2003Oligo-anovulasyon, Klinik veya biyokimyasal hiperandrojenizm, Ultrasonografide polikistik over morfolojisi, Diğer nedenlerin dışlanmasıÜç kriterden en az ikisinin varlığı yeterli. Fenotipik ifadeyi genişletti.
AES2006Hiperandrojenizm (gerekli), Oligo-anovulasyon veya polikistik over morfolojisi, Diğer nedenlerin dışlanmasıHiperandrojenizmi temel tanı faktörü olarak kabul etti.
Uluslararası Kılavuzlar2018Rotterdam kriterlerini temel aldı, Ultrason kriterlerinde değişiklik önerdi (≥20 folikül).Ultrason teknolojisindeki gelişmeleri yansıtan folikül sayısı eşiğini yükseltti.
Uluslararası Kılavuzlar20232018 kriterlerini temel aldı, AMH’nin ultrason yerine kullanılabileceğini belirtti, Yetişkinlerde adet düzensizliği ve hiperandrojenizm varsa ultrasona gerek olmadığını ekledi.Tanısal esnekliği artırdı ve yeni biyomarker kullanımını destekledi.

Tablo 1: Polikistik Over Sendromu Tanı Kriterlerinin Evrimi

Bölge (Region)Çalışma (Study)Yıl (Year)Kullanılan Kriterler (Criteria Used)Yaygınlık Oranı (%) (Prevalence Rate (%))
Avrupa (Europe)Wolf et al. 1032018NIHBenzer prevalans
Avrupa (Europe)Wolf et al. 1032018RotterdamBenzer prevalans
Avrupa (Europe)Wolf et al. 1032018AESBenzer prevalans
Avrupa (Europe)Amiri et al. 1092024NIH6.47 – 8.19
Avrupa (Europe)Amiri et al. 1092024Rotterdam21.30 (en yüksek)
Avrupa (Europe)Amiri et al. 1092024AES16.09 (en yüksek)
Avrupa (Avrupa Geneli)Liu et al. 572017GBD 2017İnsidans oranı arttı
Avrupa (Avrupa Geneli)Wolf 1052018NIHBenzer prevalans
Avrupa (Avrupa Geneli)Wolf 1052018RotterdamBenzer prevalans
Avrupa (Avrupa Geneli)Wolf 1052018AESBenzer prevalans
Avrupa (Çek Cumhuriyeti)Liu et al. 1042016GBD 20160.46 (en yüksek)
Avrupa (İsveç)Liu et al. 1042016GBD 20160.034 (en düşük)
Amerika (ABD)Wolf et al. 1032018NIH4.7 (Kafkas), 3.4 (Siyah)
Amerika (ABD)Wolf et al. 1032018Rotterdam8.0 (Siyah), 4.8 (Kafkas)
Amerika (ABD)Wolf et al. 1032018AES–
Amerika (ABD)Reed et al. 592019ICD kodları5.2
Amerika (ABD)Yu et al. 602019Rotterdam42.5 per 10,000 kişi-yıl (insidans)
Amerika (ABD)Khil et al. 1112018Klinik tanı0.7 (Adolesan)
Amerika (Meksikalı Amerikalı)Goodarzi et al. 110–NIH13.0 (en yüksek)
Latin Amerika (And Dağları)Liu et al. 572017GBD 2017En yüksek insidans ve DALY oranı
Latin Amerika (Tropikal)Liu et al. 572017GBD 2017En büyük insidans ve DALY artışı
Asya (Çin)Wolf et al. 1032018NIH–
Asya (Çin)Wolf et al. 1032018Rotterdam–
Asya (Çin)Wolf et al. 1032018AES–
Asya (Çin)Goodarzi et al. 110–NIH2.2 (en düşük)
Asya (Çin)Amiri et al. 1092024NIHEn düşük
Asya (Çin)Amiri et al. 1092024RotterdamEn düşük
Asya (Çin)Amiri et al. 1092024AESEn düşük
Asya (Doğu Asya)Liu et al. 572017GBD 2017İnsidans oranı arttı
Asya (Güneydoğu Asya)Liu et al. 572017GBD 2017İnsidans oranı arttı
Asya (Japonya)Liu et al. 572017GBD 2017Yüksek insidans ve DALY oranı
Orta DoğuWolf et al. 1032018NIH6.1
Orta DoğuWolf et al. 1032018Rotterdam16.0
Orta DoğuWolf et al. 1032018AES12.6
Avustralya (Yerli)Goodarzi et al. 110–NIH15.3 (en yüksek)
KüreselLiu et al. 572017GBD 2017İnsidans oranı arttı
KüreselAmiri et al. 1092024NIH7.7
KüreselAmiri et al. 1092024Rotterdam11.83
KüreselAmiri et al. 1092024AES11.48

Tablo 2: Farklı Coğrafi Bölgelerde PCOS Yaygınlığının Karşılaştırılması

Etnik Grup (Ethnic Group)Çalışma (Study)Yıl (Year)Kullanılan Kriterler (Criteria Used)Yaygınlık Oranı (%) (Prevalence Rate (%))
Kafkas (Beyaz)Wolf et al. 1032018NIH5.5
Kafkas (Beyaz)Wolf et al. 1032018Rotterdam4.8
Kafkas (Beyaz)Suturina et al. 110–Rotterdam16.0
Kafkas (Avrupa ve ABD)Zhang et al. 108–NIHDaha düşük risk
Afro-Amerikalı (Siyah)Wolf et al. 1032018NIH7.4
Afro-Amerikalı (Siyah)Wolf et al. 1032018Rotterdam8.0
Afro-Amerikalı (Siyah)Zhang et al. 108–NIHEn yüksek risk
HispanikWolf et al. 1032018NIH–
HispanikWolf et al. 1032018Rotterdam–
HispanikYu et al. 602019ICD kodları6.8
HispanikKhil et al. 1112018Klinik tanı2.9 (Adolesan)
HispanikZhang et al. 108––Daha şiddetli fenotip
Asyalı (Çin)Wolf et al. 1032018NIH–
Asyalı (Çin)Wolf et al. 1032018Rotterdam5.6
Asyalı (Çin)Goodarzi et al. 110–NIH2.2 (en düşük)
Asyalı (Buryat)Suturina et al. 110–Rotterdam10.8
Asyalı (Genel)Yu et al. 602019ICD kodları4.0
Asyalı/Pasifik AdalıKhil et al. 1112018Klinik tanı4.2 (Adolesan)
Yerli AmerikalıYu et al. 602019ICD kodları6.9
Hawaiian/Pasifik AdalıYu et al. 602019ICD kodları7.6 (en yüksek)
Orta Doğu (İran ve Türkiye)Wolf et al. 1032018NIH6.1
Orta Doğu (İran ve Türkiye)Wolf et al. 1032018Rotterdam16.0
Orta Doğu (İran ve Türkiye)Wolf et al. 1032018AES12.6
Avustralya AborjinGoodarzi et al. 110–NIH15.3 (en yüksek)
Karışık Etnik KökenSuturina et al. 110–Rotterdam21.8

Tablo 3: Farklı Etnik Gruplarda PCOS Yaygınlığının Karşılaştırılması

Wellopedi’de paylaşılan tüm içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye olarak kabul edilmemelidir. Sağlığınızla ilgili herhangi bir karar vermeden önce mutlaka bir doktora veya sağlık uzmanına danışın. Burada yer alan bilgiler, bireysel sağlık durumunuzu değerlendirmek için yeterli değildir ve doktorunuzun tavsiyesinin yerini almaz. Herhangi bir egzersiz programına, beslenme planına veya takviye edici gıda kullanımına başlamadan önce doktorunuza danışmanız önemlidir. Wellopedi, içeriklerde yer alan bilgilerin kullanımından kaynaklanan herhangi bir sorumluluk kabul etmez.

Alıntılanan çalışmalar

  1. Polycystic ovary syndrome – Wikipedia, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://en.wikipedia.org/wiki/Polycystic_ovary_syndrome
  2. Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) – National Institute of Child Health and Human Development (NICHD), erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.nichd.nih.gov/health/topics/factsheets/pcos
  3. Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) | NICHD – Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.nichd.nih.gov/health/topics/pcos
  4. Ovarian Dysfunction and Polycystic Ovary Syndrome in the U.S. Military Active Component, 2014–2023 | Health.mil, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://health.mil/News/Articles/2025/01/01/MSMR-Ovarian-Dysfunction?type=Topic+Pages
  5. Rising Incidence, Health Resource Utilization, and Costs of Polycystic Ovary Syndrome in the United Kingdom – Oxford Academic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/jcem/advance-article/doi/10.1210/clinem/dgae518/7720647
  6. About Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) | NICHD – Eunice …, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.nichd.nih.gov/health/topics/pcos/conditioninfo
  7. Polycystic Ovarian Disease – StatPearls – NCBI Bookshelf, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459251/
  8. Polycystic ovary syndrome (PCOS) – MedlinePlus, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://medlineplus.gov/polycysticovarysyndrome.html
  9. Polycystic Ovary Syndrome: Etiology, Current Management, and Future Therapeutics – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9964744/
  10. Polycystic ovary syndrome (PCOS) – Symptoms and causes – Mayo Clinic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pcos/symptoms-causes/syc-20353439
  11. ACOG Releases Guidelines on Diagnosis and Management of Polycystic Ovary Syndrome, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2003/0401/p1619.html
  12. Current Guidelines for Diagnosing PCOS – PMC – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10047373/
  13. Diagnosis and Treatment of Polycystic Ovary Syndrome | AAFP, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2016/0715/p106.html
  14. Polycystic Ovary Syndrome GJ.qxp, erişim tarihi Nisan 18, 2025, http://www.24hmb.com/voimages/web_image//upload/file/20140701/42891404179894133.pdf
  15. Impact of updated international diagnostic criteria for the diagnosis of polycystic ovary syndrome – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10310972/
  16. Recommendations from the 2023 International Evidence-based …, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.asrm.org/practice-guidance/practice-committee-documents/recommendations-from-the-2023-international-evidence-based-guideline-for-the-assessment-and-management-of-polycystic-ovary-syndrome/
  17. Polycystic Ovarian Syndrome Guideline Background, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://anmc.org/files/CG_PCOS.pdf
  18. Polycystic Ovary Syndrome: A Comprehensive Review of Pathogenesis, Management, and Drug Repurposing – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8775814/
  19. The genetics of polycystic ovary syndrome – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15380142/
  20. Genetics of polycystic ovary syndrome: searching for the way out of the labyrinth – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15994846/
  21. Genetic Basis of Polycystic Ovary Syndrome (PCOS): Current Perspectives – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6935309/
  22. Genetics of Polycystic Ovary Syndrome: What is New? – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33518187/
  23. Genetic Studies on Polycystic Ovary Syndrome – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27264388/
  24. Genetic determinants of polycystic ovary syndrome: progress and future directions – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27179787/
  25. Polycystic ovary syndrome (PCOS) and genetic predisposition: A review article – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31403134/
  26. Polycystic ovary syndrome (PCOS) and genetic predisposition: A review article – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6687436/
  27. Pediatric Features of Genetic Predisposition to Polycystic Ovary Syndrome – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37690116/
  28. Polycystic Ovary Syndrome Physiologic Pathways Implicated Through Clustering of Genetic Loci – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37967238/
  29. Insulin Resistance in Polycystic Ovarian Syndrome – PMC – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9665922/
  30. Insulin Resistance and Polycystic Ovary Syndrome – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27510482/
  31. Insulin resistance and the polycystic ovary syndrome revisited: an update on mechanisms and implications – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23065822/
  32. Insulin resistance in polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis of euglycaemic-hyperinsulinaemic clamp studies – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27907900/
  33. The Role of Glp-1 Receptor Agonists in Insulin Resistance with Concomitant Obesity Treatment in Polycystic Ovary Syndrome – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35457152/
  34. Women With Polycystic Ovary Syndrome: A Review of Susceptibility to Type 2 Diabetes, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36751233/
  35. Obesity and Polycystic Ovary Syndrome, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.jomes.org/journal/view.html?uid=1071&vmd=Full
  36. Insulin resistance and the polycystic ovary syndrome: mechanism and implications for pathogenesis – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9408743/
  37. Role of insulin resistance on fertility – Focus on polycystic ovary syndrome – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35436501/
  38. Markers of insulin resistance in Polycystic ovary syndrome women: An update – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35432749/
  39. A PATIENT’S GUIDE: Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5393469/
  40. Polycystic ovary syndrome: definition, aetiology, diagnosis and treatment – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29569621/
  41. A brief insight into the etiology, genetics, and immunology of polycystic ovarian syndrome (PCOS) – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36190593/
  42. A Practical Approach to Polycystic Ovary Syndrome (PCOS), erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.ctcsrh.org/wp-content/uploads/Moore-Metabolic-Syndrome-PCOS-JW.AB-LP-APPROVED.pdf
  43. A study of hormonal and anthropometric parameters in polycystic ovarian syndrome, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36695232/
  44. Hormonal changes in PCOS – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38285626/
  45. Is PCOS an inflammatory process? – PMC – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3245829/
  46. Systematic low-grade chronic inflammation and intrinsic mechanisms in polycystic ovary syndrome – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39749338/
  47. The Role of Chronic Inflammation in Polycystic Ovarian Syndrome—A Systematic Review and Meta-Analysis – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7962967/
  48. Modulation of the Inflammatory Response in Polycystic Ovary Syndrome (PCOS)-Searching for Epigenetic Factors – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36498989/
  49. Chronic Low Grade Inflammation in Pathogenesis of PCOS – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33917519/
  50. Mitochondrial Dysfunction and Chronic Inflammation in Polycystic Ovary Syndrome, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33920227/
  51. The role of immunity in insulin resistance in patients with polycystic ovary syndrome, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39911236/
  52. Polycystic Ovary Syndrome in Insulin-Resistant Adolescents with Obesity: The Role of Nutrition Therapy and Food Supplements as a Strategy to Protect Fertility – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34071499/
  53. Chronic low-grade inflammation and ovarian dysfunction in women with polycystic ovarian syndrome, endometriosis, and aging – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38192421/
  54. Nutrient-Induced Inflammation in Polycystic Ovary Syndrome: Role in the Development of Metabolic Aberration and Ovarian Dysfunction – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26132932/
  55. Global burden and epidemiological prediction of polycystic ovary syndrome from 1990 to 2019, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11257291/
  56. Global burden and epidemiological prediction of polycystic ovary syndrome from 1990 to 2019: A systematic analysis from the Global Burden of Disease Study 2019 | PLOS One, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0306991
  57. Measuring the global disease burden of polycystic ovary syndrome in 194 countries, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/humrep/article/36/4/1108/6120666
  58. Incidence, prevalence, and trends in polycystic ovary syndrome diagnosis: a United States population-based study from 2006 to 2019 – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37061077/
  59. PCOS incidence remains stable, but age at diagnosis shifts younger – Healio, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.healio.com/news/womens-health-ob-gyn/20230424/pcos-incidence-remains-stable-but-age-at-diagnosis-shifts-younger
  60. Trends in PCOS diagnoses – Contemporary OB/GYN, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.contemporaryobgyn.net/view/trends-in-pcos-diagnoses
  61. Polycystic Ovary Syndrome Diagnosis: Incidence, Prevalence, and Trends Analysis, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.physiciansweekly.com/polycystic-ovary-syndrome-diagnosis-incidence-prevalence-and-trends-analysis/
  62. Polycystic Ovarian Syndrome Incidence Higher in Younger Women – U.S. Pharmacist, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.uspharmacist.com/article/polycystic-ovarian-syndrome-incidence-higher-in-younger-women
  63. The Role of Lifestyle Interventions in PCOS Management: A Systematic Review – MDPI, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.mdpi.com/2072-6643/17/2/310
  64. PCOS Diet – PCOS Awareness Association, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.pcosaa.org/pcos-diet-how-diet-affects-pcos
  65. Effect of Dietary Regimen on the Development of Polycystic Ovary Syndrome: A Narrative Review – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10595043/
  66. PCOS Diet | Johns Hopkins Medicine, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/pcos-diet
  67. BMI and Polycystic Ovary Syndrome: Demographic Trends in Weight and Health – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10986768/
  68. Association Between Obesity and Polycystic Ovary Syndrome: An Epidemiologic Study of Observational Data – Oxford Academic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/jcem/article/109/10/2640/7724236
  69. Prevalence of polycystic ovary syndrome in patients with type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis – Frontiers, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2022.980405/full
  70. Overweight, obesity and central obesity in women with polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis | Human Reproduction Update | Oxford Academic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/humupd/article/18/6/618/628147
  71. Prevalence of Polycystic Ovarian Syndrome and Its Link to Obesity in Adolescent Girls | Cureus, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.cureus.com/articles/158931-prevalence-of-polycystic-ovarian-syndrome-and-its-link-to-obesity-in-adolescent-girls
  72. Overweight and obesity prevalence in referral population of infertile women with polycystic ovary syndrome – MedCrave online, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://medcraveonline.com/AOWMC/overweight-and-obesity-prevalence-in-referral-population-of-infertile-women-with-polycystic-ovary-syndrome.html
  73. The Impact Of Physical Activity Levels On PCOS Development & Progression, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.asterdmhealthcare.com/health-library/the-impact-of-physical-activity-levels-on-pcos-development-progression
  74. PCOS (Polycystic Ovary Syndrome): Symptoms & Treatment – Cleveland Clinic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8316-polycystic-ovary-syndrome-pcos
  75. Physical activity and dietary behaviour in women with polycystic ovary syndrome | Stańczyk, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://journals.viamedica.pl/medical_research_journal/article/view/104024
  76. Physical activity in women with polycystic ovary syndrome: Prevalence, predictors, and positive health associations | Request PDF – ResearchGate, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.researchgate.net/publication/49805155_Physical_activity_in_women_with_polycystic_ovary_syndrome_Prevalence_predictors_and_positive_health_associations
  77. Comparison of physical activity levels and dietary habits between women with polycystic ovarian syndrome and healthy controls of reproductive age – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10775673/
  78. Physical activity in women with polycystic ovary syndrome: prevalence, predictors, and positive health associations – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21288501/
  79. A Systematic Review of the Effects of Exercise on Hormones in Women with Polycystic Ovary Syndrome – MDPI, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.mdpi.com/2411-5142/5/2/35
  80. Fitness Assessments of Women with Polycystic Ovary Syndrome: A Prospective Process Feasibility Study – IMR Press, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.imrpress.com/journal/CEOG/50/4/10.31083/j.ceog5004088/htm
  81. Psychological Distress in Women with Polycystic Ovary Syndrome from Imam Khomeini Hospital, Tehran – PMC – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3719335/
  82. Prevalence of Anxiety and Depression Among Women With Polycystic Ovarian Syndrome: A Cross-Sectional Study From a Tertiary Care Hospital of Islamabad, Pakistan | Cureus, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.cureus.com/articles/211809-prevalence-of-anxiety-and-depression-among-women-with-polycystic-ovarian-syndrome-a-cross-sectional-study-from-a-tertiary-care-hospital-of-islamabad-pakistan
  83. Role of Stress in Onset of Polycystic Ovarian Syndrome (PCOS), erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://jhrlmc.com/index.php/home/article/view/276
  84. Depression, anxiety and perceived stress in women with and without PCOS: a community-based study | Psychological Medicine – Cambridge University Press, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.cambridge.org/core/journals/psychological-medicine/article/depression-anxiety-and-perceived-stress-in-women-with-and-without-pcos-a-communitybased-study/15A4D8B7B220768BC06639B4DAB98D72
  85. A case-control study about markers of stress in normal-/overweight women with polycystic ovary syndrome and in controls, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10231031/
  86. The Prevalence and Factors Associated With Anxiety-Like and Depression-Like Behaviors in Women With Polycystic Ovary Syndrome – Frontiers, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.frontiersin.org/journals/psychiatry/articles/10.3389/fpsyt.2021.709674/full
  87. A Study of Prevalence of Stress, Anxiety and Depression among the Patients with Pcos: A Hospital Based Cross Sectional Study – Clinical Schizophrenia & Related Psychoses, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.clinicalschizophrenia.net/articles/a-study-of-prevalence-of-stress-anxiety-and-depression-among-the-patients-with-pcos-a-hospital-based-cross-sectional-study-93832.html
  88. Polycystic Ovary Syndrome and Endocrine Disruptors (Bisphenols, Parabens, and Triclosan)—A Systematic Review – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9864804/
  89. Polycystic Ovary Syndrome and Endocrine Disruptors (Bisphenols, Parabens, and Triclosan)—A Systematic Review – ResearchGate, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.researchgate.net/publication/366865524_Polycystic_Ovary_Syndrome_and_Endocrine_Disruptors_Bisphenols_Parabens_and_Triclosan-A_Systematic_Review
  90. Endocrine Disruptors and Polycystic Ovary Syndrome (PCOS): Elevated Serum Levels of Bisphenol A in Women with PCOS | The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism | Oxford Academic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/jcem/article/96/3/E480/2597282
  91. Endocrine Disruptors and Polycystic Ovary Syndrome (PCOS): Elevated Serum Levels of Bisphenol A in Women with PCOS – Oxford Academic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/edrv/article-abstract/32/1/156/2354944
  92. Endocrine Disruptors and Polycystic Ovary Syndrome: Phthalates – Journal of Clinical Research in Pediatric Endocrinology, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://jcrpe.org/articles/endocrine-disruptors-and-polycystic-ovary-syndrome-phthalates/doi/jcrpe.galenos.2020.2020.0037
  93. Polycystic ovary syndrome: do endocrine disrupting chemicals play a role? – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4086778/
  94. Exploring the connection: endocrine disruptors and polycystic ovarian syndrome, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.ijbcp.com/index.php/ijbcp/article/view/5546
  95. Endocrine disruptors and PCOS – Pollie, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.pollie.co/blog/endocrine-disruptors-and-pcos
  96. Identifying the challenges and opportunities of PCOS awareness month by analysing its global digital impact – Frontiers, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2023.1109141/full
  97. Awareness of polycystic ovary syndrome: A university students’ perspective – PMC, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8654774/
  98. P-738 Impact of limited reproductive health awareness on PCOS diagnosis timelines and the need for improved patient education – Oxford Academic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/humrep/article/37/Supplement_1/deac107.684/6620658
  99. PCOS Awareness Survey 2023: The Condition Affecting Millions – Report – Fertility Family, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.fertilityfamily.co.uk/expert-opinions/pcos-awareness-report-2023/
  100. Assessment of prevalence, knowledge of polycystic ovary syndrome and health-related practices among women in klang valley: A cross-sectional survey – Frontiers, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.frontiersin.org/journals/endocrinology/articles/10.3389/fendo.2022.985588/full
  101. Polycystic Ovarian Syndrome Guidelines – Medscape Reference, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://emedicine.medscape.com/article/256806-guidelines
  102. Polycystic ovary syndrome – World Health Organization (WHO), erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/polycystic-ovary-syndrome
  103. Geographical Prevalence of Polycystic Ovary Syndrome as Determined by Region and Race/Ethnicity – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6266413/
  104. National and regional trends in the prevalence of polycystic ovary syndrome since 1990 within Europe: the modeled estimates from the Global Burden of Disease Study 2016 – Archives of Medical Science, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.archivesofmedicalscience.com/National-and-regional-trends-in-the-prevalence-of-polycystic-ovary-syndrome-since,103870,0,2.html
  105. Geographical Prevalence of Polycystic Ovary Syndrome as Determined by Region and Race/Ethnicity – PubMed, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30463276/
  106. Geographical Prevalence of Polycystic Ovary Syndrome as Determined by Region and Race/Ethnicity – IDEAS/RePEc, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://ideas.repec.org/a/gam/jijerp/v15y2018i11p2589-d184011.html
  107. Geographical Prevalence of Polycystic Ovary Syndrome as Determined by Region and Race/Ethnicity – ResearchGate, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.researchgate.net/publication/329113113_Geographical_Prevalence_of_Polycystic_Ovary_Syndrome_as_Determined_by_Region_and_RaceEthnicity
  108. Ethnicity in polycystic ovary syndrome, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/13697137.2022.2144211
  109. 8582 THE PREVALENCE OF POLYCYSTIC OVARY SYNDROME IN ADULT WOMEN: THE IMPACT OF GEOGRAPHIC REGION | Journal of the Endocrine Society | Oxford Academic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/jes/article/8/Supplement_1/bvae163.1773/7813335
  110. Race for Diagnosis of Polycystic Ovary Syndrome | The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism | Oxford Academic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/jcem/advance-article/doi/10.1210/clinem/dgae495/7721235
  111. Ethnic diversity and burden of polycystic ovary syndrome among US adolescent females, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://divisionofresearch.kaiserpermanente.org/publications/ethnic-diversity-and-burden-of-polycystic-ovary-syndrome-among-us-adolescent-females/
  112. The ethnic variation in incidence and prevalence trends of Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) and metabolic outcomes among women with PCOS | CPRD, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.cprd.com/approved-studies/ethnic-variation-incidence-and-prevalence-trends-polycystic-ovary-syndrome-pcos
  113. Racial and Ethnic Differences in the Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) Metabolic Phenotype – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5420474/
  114. Ethnicity and the Prevalence of Polycystic Ovary Syndrome: The Eastern Siberia PCOS Epidemiology and Phenotype Study | The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism | Oxford Academic, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://academic.oup.com/jcem/article-abstract/110/1/e32/7695655
  115. The prevalence of polycystic ovary syndrome in reproductive-aged women of different ethnicity: a systematic review and meta-analysis | Oncotarget, erişim tarihi Nisan 18, 2025, https://www.oncotarget.com/article/19180/text/

Wellopedi sitesinden daha fazla şey keşfedin

Son gönderilerin e-postanıza gönderilmesi için abone olun.

Yorum bırakın

Previous Post

KATEGORİLER

Son yAZILAR

Wellopedi

Hakkında

Wellopedi, sağlıklı yaşamın tüm yönlerini kapsayan kapsamlı bir bilgi kaynağıdır. Amacımız, okuyucularımıza güvenilir, bilimsel ve pratik bilgiler sunarak onların daha sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürmelerine yardımcı olmaktır.

kATEGORİLER

Bizi Takip Edin

Wellopedi 2025 Copyright © Tüm Hakları Saklıdır. All rights Reserved.