Modern beslenme bilimi, sürekli olarak yeni yaklaşımlar ve popüler diyet trendleri üretmektedir. Bu trendler arasında, beslenme zamanlamasına odaklanan Aralıklı Oruç (AO) ve makro besin içeriğini değiştiren Düşük Karbonhidratlı Diyet (DKD), kilo yönetimi ve metabolik sağlık alanlarında en çok dikkat çeken iki strateji olarak öne çıkmaktadır. Bu beslenme modelleri, geleneksel kalori kısıtlaması yaklaşımlarından farklı yollar izleyerek vücut mekanizmalarında derin değişiklikler yaratma potansiyeline sahiptir. Ancak, bu yaklaşımların etkinliği, altında yatan fizyolojik mekanizmaları, potansiyel yan etkileri ve uzun vadeli sürdürülebilirlikleri hakkında sıklıkla kafa karışıklığı yaşanmaktadır. Bu rapor, yüzeysel bilgilerin ötesine geçerek, mevcut bilimsel kanıtları titizlikle incelemeyi ve her iki beslenme modelini de ayrıntılı bir şekilde karşılaştırmayı amaçlamaktadır.

---

Bölüm 1: Aralıklı Oruç (Intermittent Fasting) – Temel Bilimsel Çerçeve

1.1 Tanım ve Temel Prensipler

Aralıklı Oruç, ne yenildiğinden çok, ne zaman yenildiğine odaklanan bir beslenme düzenidir. Kalori kısıtlaması yapan geleneksel diyetlerin aksine, bu yöntem belirli saatlerde yemek yeme (yeme penceresi) ve kalan sürelerde kalori alımını kısıtlama (açlık periyodu) üzerine kurulmuştur.¹ Açlık periyodu boyunca, su, sade kahve, şekersiz çay veya sade soda gibi kalorisiz içecekler serbestçe tüketilebilir; bu, vücudun hidrasyonunu sağlamak için son derece önemlidir.¹ Temel prensip, yeme saatlerini sınırlandırarak vücudun metabolik durumunu değiştirmek ve uzun açlık periyotları oluşturarak fayda sağlamaktır.¹

1.2 Biyokimyasal ve Fizyolojik Mekanizmalar

Aralıklı oruç, kilo kaybı ve metabolik sağlık üzerindeki faydalarını çeşitli fizyolojik mekanizmalar aracılığıyla gerçekleştirir. Açlık sırasında, kan şekeri ve insülin seviyeleri düşer. Bu durum, vücudun glikoz depolarını tüketmesini ve ana enerji kaynağı olarak yağ depolarına yönelmesini kolaylaştırır. Bu hormonal değişim, özellikle karın bölgesindeki yağların azalmasına katkı sağlayarak kilo kaybını destekler ve insülin duyarlılığını artırır.¹

Aralıklı orucun bir diğer önemli etkisi, hücresel onarım mekanizmalarını harekete geçirmesidir. Uzun açlık periyotları, hücrelerin hasarlı veya işlevini yitirmiş bileşenlerini kendi kendine parçalayıp geri dönüştürdüğü bir süreç olan otofajiyi tetikler.¹ Bu, bir “detoks etkisi” olarak da tanımlanabilir ve hücrelerin yenilenmesine katkıda bulunur.⁵ Ayrıca, açlık sırasında büyüme hormonu seviyelerinde artış gözlemlenir, bu da kas kütlesinin korunmasına yardımcı olarak yağsız vücut kütlesini destekler.⁸ Bu süreçler, vücudun enerji kaynağı olarak hem glikozu hem de yağı daha verimli kullanma yeteneği olan

metabolik esnekliğin artmasını sağlar.¹¹

Aralıklı orucun kilo kaybı üzerindeki etkisi, birbiriyle bağlantılı iki farklı mekanizmadan kaynaklanmaktadır. Birincisi, bu beslenme modelinin doğal bir kalori kısıtlaması aracı olmasıdır. Yeme penceresinin kısalması, birçok kişi için gün içinde tüketilen toplam kalori miktarını farkında olmadan azaltır ve bu durum, geleneksel kalori kısıtlamalı diyetlerle benzer sonuçlar doğurur.¹ İkincisi ise, kalori alımından bağımsız olarak, açlık durumunun kendisinin yol açtığı hormonal ve hücresel değişimlerdir. Bu ikili mekanizma, aralıklı orucun neden bu kadar etkili göründüğünü açıklamaktadır. Kilo kaybı, kalori açığından gelirken, insülin duyarlılığının artması veya otofajinin başlaması gibi metabolik sağlık faydaları oruç durumunun fizyolojik etkilerinden kaynaklanır.⁷ Bu durum, aralıklı orucun “sadece zamanlamanın her şeyi değiştirdiği” yönündeki yaygın inanışın ötesinde, hem davranışsal hem de fizyolojik faktörlerin birleşimine dayanan kapsamlı bir yaklaşım olduğunu göstermektedir.

1.3 Yaygın Uygulama Modelleri

Aralıklı orucun çeşitli modelleri bulunmaktadır ve bireylerin yaşam tarzlarına ve hedeflerine göre en uygun olanı seçmeleri tavsiye edilir.¹

Tablo 1: Aralıklı Oruç (AO) Modellerinin Karşılaştırması

Model Adı	Açıklama	Uygulama Prensibi	Hedeflenen Faydalar	Zorluk Seviyesi
Zaman Kısıtlamalı Beslenme (16:8/14:10)	En popüler ve sürdürülebilir modeldir.	Her gün 16 saat oruç (uyku dahil) ve 8 saat yeme penceresi; veya 14 saat oruç ve 10 saat yeme.1	Kilo kaybı, insülin duyarlılığı, sindirim sistemi dinlenmesi.1	Düşük-Orta
5:2 Diyeti	Haftanın 2 günü kalori alımının ciddi şekilde kısıtlandığı (500-600 kcal) bir modeldir.	Haftanın 5 günü normal beslenilir, 2 gün ise düşük kalorili beslenme uygulanır. Oruç günleri ardışık olmamalıdır.1	Kilo ve yağ kaybı, metabolik iyileşme.14	Orta
24 Saat Oruç (Ye-Dur-Ye)	Haftada 1-2 kez 24 saat boyunca kalorisiz içecekler dışında hiçbir şey tüketilmez.	Örneğin, akşam yemeğinden sonra ertesi günün akşam yemeğine kadar oruç tutulur.1	Sindirim sistemi dinlenmesi, hücresel yenilenme.10	Yüksek
Alternatif Gün Orucu (ADF)	Bir gün normal beslenilirken, ertesi gün tam oruç tutulur veya çok düşük kalorili beslenme uygulanır.	Bir gün normal yemek, bir gün oruç (0-500 kcal).1	Kilo kaybı, insülin duyarlılığı.15	Yüksek

---

Bölüm 2: Düşük Karbonhidratlı Diyetler (Low-Carbohydrate Diets) – Temel Bilimsel Çerçeve

2.1 Tanım ve Temel Prensipler

Düşük Karbonhidratlı Diyetler, adından da anlaşılacağı gibi, karbonhidrat alımını ciddi şekilde sınırlandırarak enerji ihtiyacını sağlıklı yağlar ve proteinlerden karşılamayı hedefleyen bir beslenme planıdır.³ Bu yaklaşımın temel amacı, vücudu birincil enerji kaynağı olan glikoz yerine yağları yakmaya adapte etmektir.¹⁸ Bu diyet modelinde, nişastalı sebzeler, tam tahıllar ve şekerli ürünler gibi yüksek karbonhidratlı gıdalardan kaçınılması önerilir.²⁰ Bu kısıtlama sayesinde, genellikle işlenmiş ve besin değeri düşük gıdaların alımı azalır.²⁰

2.2 Diyet Türleri ve Metabolik Durum

“Düşük karbonhidrat” terimi, uygulanan karbonhidrat kısıtlamasının şiddetine göre farklılık gösterir. En katı formu, vücudu ketozis adı verilen metabolik bir duruma sokan ketojenik diyettir.¹⁸

Tablo 2: Düşük Karbonhidratlı Diyet (DKD) Türleri ve Karbonhidrat Sınıflandırması

Diyet Türü	Tanım	Günlük Karbonhidrat Miktarı	Temel Amaç
Çok Düşük Karbonhidratlı (Ketojenik)	Vücudu ketozis durumuna sokmayı hedefler.	20-50 gram/gün.22	Epilepsi gibi nörolojik hastalıkların tedavisini destekleme ve hızlı kilo kaybı.18
Düşük Karbonhidratlı	Ketozis durumunu hedeflemeyen daha ılımlı bir yaklaşımdır.	<130 gram/gün.22	Kilo yönetimi, kan şekeri kontrolü.20

Karbonhidrat alımı ciddi şekilde kısıtlandığında, vücut yakıt olarak öncelikle depolanmış glikojen depolarını kullanır. Bu depolar tükendiğinde, enerji için yağ asitlerini parçalamaya başlar ve karaciğerde keton cisimleri üretilir.¹³ Bu metabolik değişim, beynin de enerji kaynağı olarak keton cisimlerini kullanmasını sağlar.¹⁸

2.3 Olası Yan Etkiler ve “Keto Gribi”

Diyetin ilk aşamalarında, vücudun yeni enerji kaynağına adapte olduğu süreçte bazı geçici yan etkiler görülebilir. Bu duruma halk arasında “keto gribi” adı verilir ve yorgunluk, baş ağrısı, mide bulantısı, kabızlık ve zihinsel bulanıklık gibi belirtileri içerir.¹⁸ Bu belirtiler, basit bir yan etki listesinin ötesinde, diyetin altında yatan biyolojik mekanizmanın doğrudan bir sonucudur. Vücut temel yakıt kaynağını glikozdan yağlara dönüştürdüğünde, kaslar ve sinir sistemi de dahil olmak üzere hücreler, yeni yakıt kaynağını verimli bir şekilde kullanmayı öğrenene kadar zorlanabilir.¹⁹ Bu durum, diyetin başlangıcında egzersiz performansında düşüşe ve genel bir halsizliğe yol açabilir.¹⁸

Bu adaptasyon süreci, düşük karbonhidratlı diyetin uzun vadede sürdürülebilirliği önündeki en büyük engellerden biridir. Ancak, bu zorlukların geçici ve fizyolojik bir süreçten kaynaklandığını anlamak, diyete sadık kalma motivasyonunu artırabilir. Vücudun bu adaptasyon dönemini daha rahat atlatabilmesi için yeterli sıvı ve elektrolit alımına özen gösterilmesi kritik öneme sahiptir.²⁵

---

Bölüm 3: Kapsamlı Bilimsel Karşılaştırma ve Analiz

3.1 Kilo Yönetimi ve Vücut Kompozisyonu

Her iki beslenme modelinin de kilo kaybı için etkili olduğu bilimsel çalışmalarla gösterilmektedir.¹ Ancak, bu etkinlik büyük ölçüde kalori açığı yaratma becerilerinden kaynaklanır. Yapılan karşılaştırmalı çalışmalar, kalori kısıtlaması uygulanan geleneksel diyetlerle aralıklı oruç arasında vücut ağırlığı ve vücut yağ kaybı açısından anlamlı bir fark olmadığını belirtmektedir.² Benzer şekilde, düşük karbonhidratlı diyetlerin kilo kaybı sonuçları da kalori açığına dayanan diğer diyetlerle kıyaslandığında tutarsızlık gösterebilmektedir.²² Kısa vadede, düşük karbonhidratlı diyetler ilk haftalarda hızlı kilo kaybına neden olabilir, ancak bu kaybın önemli bir kısmı su ve glikojen depolarının boşalmasından kaynaklanmaktadır.¹⁹

Kas kütlesinin korunumu konusunda, aralıklı orucun büyüme hormonu seviyelerini artırarak kas kaybını önleyebileceği düşünülmektedir.⁸ Ancak, bazı çalışmalar, özellikle kalori kısıtlaması yapılmadığında bile aralıklı orucun kas kütlesinde azalmaya neden olabileceği yönünde endişeler taşımaktadır.⁷ Düşük karbonhidratlı diyette ise, yeterli protein alımına dikkat edilmesi kas kaybını önlemek için kritik bir rol oynar.³

3.2 Metabolik Sağlık ve Hormonal Cevaplar

Hem aralıklı oruç hem de düşük karbonhidratlı diyetler, insülin duyarlılığını artırarak ve kan şekeri seviyelerini dengeleyerek metabolik sağlığı iyileştirme potansiyeline sahiptir.¹ Aralıklı oruç, açlık periyotlarında insülin seviyelerini düşürerek bu etkiyi sağlarken ⁸, düşük karbonhidratlı diyet ise doğrudan karbonhidrat alımını azaltarak kan şekerindeki dalgalanmaları önler.¹⁶

Düşük karbonhidratlı diyet uygulayan bazı bireylerde, açlık kan şekeri seviyelerinin yükseldiğine dair bulgular vardır.³⁰ Bu durum, ilk bakışta diyabet riskini artırdığı yönünde yanlış bir yoruma yol açabilir. Ancak bu durum,

fizyolojik insülin direnci veya adaptif glikoz korunumu olarak adlandırılan doğal bir süreçtir.³⁰ Düşük karbonhidratlı diyete adapte olan vücutta, kas hücreleri enerji için öncelikli olarak yağı tercih eder ve glikozu kanda dolaşmaya bırakır. Bu strateji, beynin glikozdan bağımsız yaşayamayan bazı hücreleri için glikoz rezervi sağlar. Bu durum, patolojik insülin direncinin (hiperinsülinemi kaynaklı) aksine, metabolik sağlığın bir göstergesi olabilir. Bu nedenle, düşük karbonhidratlı bir diyetteki kan şekeri kontrolünü değerlendirirken, tek bir açlık ölçümünden ziyade, ortalama kan şekeri seviyelerini gösteren HbA1c gibi uzun vadeli göstergelerin incelenmesi daha güvenilir sonuçlar verir.³⁰

3.3 Kardiyovasküler Sağlık ve Kronik Hastalıklar

Her iki diyetin de kan basıncı, kolesterol ve trigliserit seviyeleri üzerinde olumlu etkileri olduğuna dair çalışmalar mevcuttur, bu da onları kardiyovasküler hastalıklara karşı potansiyel olarak koruyucu hale getirir.¹

Ancak, bu alandaki kanıtlar çelişkili ve dinamiktir. Yakın zamanda Amerikan Kalp Derneği (AHA) toplantısında sunulan bir ön araştırma, 8 saatlik yeme penceresi uygulayan bireylerin, 12-16 saatlik yeme süresine sahip olanlara kıyasla kardiyovasküler hastalıklardan ölüm riskinin %91 daha yüksek olduğunu öne süren dikkat çekici bulgular sunmuştur.²⁸ Bu bulgular ilk bakışta aralıklı orucun tehlikeli olduğu izlenimini yaratabilirken, bir uzman gözüyle bu verilerin sınırlılıklarını ve bağlamını değerlendirmek esastır. Bu, tam metin olarak yayınlanmamış ve hakemli bir dergiden geçmemiş bir ön çalışmadır.³³ Ayrıca, bu bir gözlemsel çalışma olup, iki faktör arasında bir

korelasyon (ilişki) göstermektedir, ancak doğrudan bir nedensellik kanıtlamamaktadır.³³ Yani, artan riskin doğrudan diyetin kendisinden mi yoksa bu beslenme modelini uygulayan kişilerin yaşam tarzı, besin kalitesi veya önceden var olan sağlık durumlarından mı kaynaklandığı bilinmemektedir. Bu örnek, bilimsel bilginin durağan bir gerçekler kümesi olmadığını, sürekli gelişen ve yeni verilerle tartışılan bir alan olduğunu vurgulamaktadır.

---

Bölüm 4: Pratik Uygulama, Sürdürülebilirlik ve Yan Etkiler

4.1 Uzun Vadeli Sürdürülebilirlik ve Uyum Oranları

Bir diyetin başarısı, sadece kısa vadede gösterdiği faydalara değil, aynı zamanda uzun vadede ne kadar sürdürülebilir olduğuna da bağlıdır. Düşük karbonhidratlı diyetler, özellikle ketojenik versiyonları, katı gıda kısıtlamaları (tahıllar, baklagiller, birçok meyve) nedeniyle düşük uyum oranlarına sahip olabilir.³ Birçok insan için sevilen gıdalardan tamamen vazgeçmek uzun vadede zorluklar yaratabilir. Öte yandan, aralıklı oruç, yiyecek türlerine değil zamanlamaya odaklandığı için bazı bireyler için daha esnek ve sürdürülebilir bir model olabilir.¹ Ancak, 24 saatlik oruç gibi daha zorlu modeller disiplin gerektirir ve herkes için uygun değildir.¹

Diyet seçiminde psiko-sosyal faktörler de kritik rol oynar. Bir diyetin maliyeti ve sosyal etkinliklere uyum sağlama yeteneği, bireyin plana bağlı kalma olasılığını etkiler. Düşük karbonhidratlı diyetin, özellikle belirli besin kaynaklarının (deniz mahsulleri, sağlıklı yağlar) tercih edilmesi nedeniyle maliyeti daha yüksek olabilir.²⁵ Aralıklı oruç ise bu tür kısıtlamalara daha az sahiptir. Bu, bir diyetin en iyi sonuçları vermesi için yalnızca metabolik bir denklem değil, aynı zamanda kişinin günlük rutinlerine, sosyal hayatına ve ekonomik durumuna da uyum sağlaması gerektiğini göstermektedir.

4.2 Olası Yan Etkiler ve Kontraendikasyonlar

Her iki beslenme modelinin de potansiyel riskleri ve yan etkileri bulunmaktadır. Kalitesiz besin seçimi ve yetersiz beslenme, her iki diyetin de ortak riskidir.⁴ Özellikle uzun vadeli düşük karbonhidratlı diyetler, lif eksikliğine bağlı kabızlık ¹⁹ ve vitamin-mineral eksiklikleri ² gibi sorunlara yol açabilir. Aralıklı oruçta ise baş ağrısı, agresiflik ve yorgunluk gibi yan etkiler görülebilir.⁵

Her iki diyet de belirli popülasyonlar için uygun değildir veya sıkı tıbbi gözetim gerektirir. Bunlar arasında hamile ve emziren kadınlar, yeme bozukluğu olan kişiler, çocuklar (18 yaş altı) ve düşük tansiyon hastaları, Tip 1/2 diyabetliler gibi kronik rahatsızlıkları olan bireyler bulunmaktadır.¹

4.3 Sporcular İçin Uygulanabilirlik

Geleneksel sporcu beslenmesinde, özellikle yüksek yoğunluklu ve dayanıklılık gerektiren sporlar için karbonhidratlar ana yakıt kaynağı olarak kabul edilmiştir.³⁷ Düşük karbonhidratlı diyetler, vücudu yağ yakımına adapte ettiği için ultra-dayanıklılık sporcularına potansiyel faydalar sunabilir.³⁷ Ancak, yüksek yoğunluklu anaerobik antrenmanlarda performans kaybına yol açabileceği de belirtilmiştir.³⁷

Aralıklı oruç ise sporcularda metabolik esnekliği artırma potansiyeline sahiptir.¹¹ Ancak, kas kütlesini korumak ve antrenman performansını sürdürmek için öğün zamanlaması ve yeme penceresi içindeki besin kalitesi kritik öneme sahiptir.⁶ Sporcuların, yakıt depolarının dolmasını sağlamak ve kas erimesini önlemek için antrenman öncesi ve sonrasında yeterli protein ve karbonhidrat alımına özen göstermesi gerekmektedir.⁶ Uzun vadede performans kaybı riski, özellikle ağır antrenman yapan bireyler için bir endişe kaynağı olabilir.¹⁰

---

Bölüm 5: Bulguların Sentezi, Karşılaştırmalı Özet ve Uzman Önerileri

5.1 Anahtar Bulguların Sentezi

Aralıklı Oruç ve Düşük Karbonhidratlı Diyetler, her ikisi de kilo kaybı ve metabolik sağlığın iyileştirilmesi açısından kanıtlanmış faydalar sunan güçlü beslenme stratejileridir. Ancak, bu faydalara ulaşma yolları ve pratik uygulamaları birbirinden önemli ölçüde farklılık göstermektedir.

Tablo 3: Aralıklı Oruç ve Düşük Karbonhidratlı Diyetlerin Karşılaştırmalı Özeti

Özellik	Aralıklı Oruç (AO)	Düşük Karbonhidratlı Diyet (DKD)
Ana Mekanizma	Zaman kısıtlaması ile doğal kalori açığı ve hormonal değişiklikler.2	Karbonhidrat kısıtlaması ile vücudun yakıtını yağlara (ketonlara) çevirme.3
Kilo Kaybı	Kalori kısıtlamasına bağlı olarak etkili.1	Başlangıçta hızlı su kaybı, uzun vadede etkili.3
İnsülin Duyarlılığı	Açlıkta insülin seviyelerini düşürerek artırır.8	Doğrudan karbonhidrat alımını azaltarak kan şekeri dalgalanmalarını önler.16
Sürdürülebilirlik	Gıda kısıtlaması olmadığı için daha esnek olabilir.3	Katı gıda kısıtlamaları nedeniyle uyum zor olabilir.3
Ana Yan Etkiler	Baş ağrısı, agresiflik, yorgunluk.5	“Keto gribi”, kabızlık, vitamin eksiklikleri.18
En Büyük Risk	Son gözlemsel çalışmaların potansiyel kardiyovasküler risk bulguları.32	Uzun süreli uygulamada karaciğer/böbrek sorunları.18

5.2 Sonuç ve Uzman Önerileri

Yapılan analizler, ne Aralıklı Orucun ne de Düşük Karbonhidratlı Diyetin mutlak bir kazanan olmadığını göstermektedir. En iyi diyet, bireyin genetik yapısına, sağlık durumuna, yaşam tarzına ve hedeflerine en uygun olandır.² Örneğin, beslenme saatlerini esnek tutmayı tercih edenler için DKD daha uygun olabilirken, belirli gıda gruplarından vazgeçmek istemeyenler için AO daha cazip bir seçenek sunabilir.

En önemli uzman önerisi, bu beslenme modellerinden herhangi birine başlamadan önce mutlaka bir sağlık profesyoneline (diyetisyen veya doktor) danışılması gerektiğidir.⁴ Özellikle kronik hastalığı olan (diyabet gibi) veya risk altında olan bireyler için bu tıbbi denetim hayati öneme sahiptir. Uzmanlar, kişinin ihtiyaçlarına ve sağlık profiline göre en güvenli ve etkili planı oluşturmaya yardımcı olabilir.²²

Gelecekteki araştırmalar, her iki diyetin de uzun vadeli etkileri, potansiyel riskleri ve farklı popülasyonlar üzerindeki kesin faydalarını daha net bir şekilde ortaya koymak için daha geniş kapsamlı ve metodolojik olarak güçlü çalışmalara ihtiyaç duymaktadır.³ Gözlemsel çalışmalardan elde edilen ön bulgulara ihtiyatla yaklaşılması ve kesin sonuçlar için tam metin ve hakemli yayınların beklenmesi gerektiği, bilimsel düşünce pratiğinin temel bir parçasıdır.

Wellopedi’de paylaşılan tüm içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye olarak kabul edilmemelidir. Sağlığınızla ilgili herhangi bir karar vermeden önce mutlaka bir doktora veya sağlık uzmanına danışın. Burada yer alan bilgiler, bireysel sağlık durumunuzu değerlendirmek için yeterli değildir ve doktorunuzun tavsiyesinin yerini almaz. Herhangi bir egzersiz programına, beslenme planına veya takviye edici gıda kullanımına başlamadan önce doktorunuza danışmanız önemlidir. Wellopedi, içeriklerde yer alan bilgilerin kullanımından kaynaklanan herhangi bir sorumluluk kabul etmez.

Alıntılanan çalışmalar

1. Aralıklı Oruç Nedir? Aralıklı Oruç Nasıl Yapılır? – Acıbadem Hayat, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.acibadem.com.tr/hayat/aralikli-oruc-nasil-yapilir/
2. A Dietitian’s Take on keto vs intermittent fasting to lose weight – Culina Health, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://culinahealth.com/a-dietitians-take-on-keto-vs-intermittent-fasting/
3. Weight loss: keto vs. intermittent fasting – Everlywell, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.everlywell.com/blog/weight-management/keto-vs-intermittent-fasting/
4. Aralıklı Oruç Diyeti Nedir? – Okan Hastanesi, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.okanhastanesi.com.tr/aralikli-oruc-diyeti-nedir
5. Aralıklı Oruç Diyeti Nedir? Aralıklı Oruç Nasıl Yapılır? – Memorial, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.memorial.com.tr/saglik-rehberi/aralikli-oruc-diyeti-nedir
6. Aralıklı Oruç ve Fiziksel Aktivite – Diyetisyen Esin Ergin, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.esinergin.com.tr/aralikli-oruc-ve-fiziksel-aktivite
7. Aralıklı oruç diyeti, kalori kısıtlaması yapılmadığında bile faydalı, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.drozdogan.com/aralikli-oruc-diyeti-kalori-kisitlamasi-yapilmadiginda-bile-faydali/
8. Aralıklı Oruç: Metabolizma Sağlığı ve Hücresel Yenilenme İçin Etkili B – Kiperin, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://kiperinturkiye.com/blogs/post/aralikli-oruc-nedir
9. Intermittent Fasting and Insulin Resistance: Benefits Beyond Weight Loss | Jefferson Health, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.jeffersonhealth.org/your-health/living-well/intermittent-fasting-and-insulin-resistance-benefits-beyond-weight-loss
10. Aralıklı Oruç Diyeti Nedir? Spor ve Aralıklı Oruç İlişkisinin Önemi – MACFit, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.macfit.com/blog/beslenme/aralikli-oruc-diyeti-hakkinda-merak-edilenler
11. Intermittent Fasting for Athletes: Pros, Cons, and How to Get Started, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.workingagainstgravity.com/articles/intermittent-fasting-for-athletes
12. Aralıklı oruç kalbiniz için risk oluşturabilir mi? – Fikir Turu, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://fikirturu.com/toplum/aralikli-oruc-kalbiniz-icin-risk/
13. BANDIRMA ONYEDİ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ VE ARAŞTIRMALARI DERGİSİ BANU Journal of Health Science and Research – DergiPark, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1554669
14. Aralıklı Oruç (Intermittent Fasting) Nedir? 16:8, 5:2 Yöntemleri – Dynavit, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.dynavit.com.tr/aradiginbilgi/aralikli-oruc-diyeti
15. Aralıklı açlığın / oruç diyetinin metabolik etkileri nasıldır? | Prof. Dr. Mustafa ÖZDOĞAN, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.drozdogan.com/aralikli-acligin-oruc-diyetinin-metabolik-etkileri-nasildir/
16. Düşük Karbonhidrat Diyetleri ve Etkileri – Özkaya Tıp Merkezi, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://ozkayasaglikgrubu.com/dusuk-karbonhidrat-diyetleri-ve-etkileri/
17. Düşük Karbonhidratlı Diyet – Diyetisyen Rehberliğinde Yiyerek Zayıfla, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.diyetrehberlik.com/blog/dusuk-karbonhidratli-diyet/
18. Ketojenik Diyet Nedir? Ketojenik Diyetin Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir? | Güven Hastanesi, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.guven.com.tr/saglik-rehberi/ketojenik-diyet-nedir-ketojenik-diyetin-faydalari-ve-yan-etkileri-nelerdir
19. Ketojen diyette ne yenir? 7 günlük ketojenik diyet kaç kilo verdirir? – Medicana, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.medicana.com.tr/ketojenik-diyet-nedir-ketojenik-diyet-listesi-nasil-olmali/blog/22263
20. Düşük Karbonhidrat Diyet Listesi Nasıl Olmalıdır? – Fit1001, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://fit1001.com/b/dusuk-karbonhidrat-diyet-listesi-nasil-olmalidir
21. Düşük Karbonhidrat İçeren Beslenme Önerileri | Uzman Diyetisyen Esra Aktan, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.esraaktan.com/dusuk-karbonhidrat-iceren-beslenme-onerileri
22. Low-carbohydrate diets for people with type 1 and type 2 diabetes | Dietitians Australia, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://dietitiansaustralia.org.au/health-advice/low-carbohydrate-diets-people-type-1-and-type-2-diabetes
23. Low and Very Low Carbohydrate Diets in Type 1 Diabetes, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.uhsussex.nhs.uk/resources/low-and-very-low-carbohydrate-diets-in-type-1-diabetes/
24. Düşük Karbonhidrat Diyeti: Sağlıklı Yaşamın Sırrı | Dr. Can ile Fitekran, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.fitekran.com/dusuk-karbonhidrat-diyeti/
25. Is It Hard to Follow? -Ketogenic Diet Adherence – i-SENS USA, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://i-sensusa.com/blogs/ketogenic/is-it-hard-to-follow-ketogenic-diet-adherence
26. No Starving Required: This Simple Diet Rivals Intermittent Fasting, Study Finds, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://scitechdaily.com/no-starving-required-this-simple-diet-rivals-intermittent-fasting-study-finds/
27. Aralıklı Oruç (Intermittent Fasting): Diyetisyen Gözüyle Bilmeniz Gereken Her Şey, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.dytseydaertas.com/intermittent-fasting-aralikli-oruc-nedir-nasil-yapilir/
28. Yeni araştırma: Aralıklı oruç tutanların kalp hastalığından ölme olasılığı daha yüksek, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://gazeteoksijen.com/saglikli-yasam/yeni-arastirma-aralikli-oruc-tutanlarin-kalp-hastaligindan-olme-olasiligi-daha-yuksek-205999
29. Low-carb diet and meal plan | Eating with diabetes, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.diabetes.org.uk/living-with-diabetes/eating/meal-plans/low-carb
30. Why High Fasting Blood Glucose on Low Carb or Keto? – Diet Doctor, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.dietdoctor.com/low-carb/fasting-blood-glucose-higher
31. Aralıklı açlığın ağırlık kaybı ve kardiyometabolik sağlık üzerine etkileri – DergiPark, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2830115
32. Intermittent fasting increases risk of cardiovascular death | American Dental Association, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://adanews.ada.org/huddles/intermittent-fasting-increases-risk-of-cardiovascular-death/
33. AHA 2024: Intermittent fasting linked to a 91% higher risk of cardiovascular death, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.epocrates.com/online/article/aha-2024-intermittent-fasting-linked-to-a-91-higher-risk-of-cardiovascular
34. ABD’de Yapılan Araştırmaya Göre Aralıklı Oruç Diyeti, Kalp Hastalığı Kaynaklı Ölüm Riskini Yüzde 91 Artırıyor – BinbirNet İnternet, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.binbirnet.com.tr/blog/abd-de-yapilan-arastirmaya-gore-aralikli-oruc-diyeti-kalp-hastaligi-kaynakli-olum-riskini-yuzde-91-artiriyor.html
35. The effects of different intermittent fasting regimens in people with type 2 diabetes: a network meta-analysis – Frontiers, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.frontiersin.org/journals/nutrition/articles/10.3389/fnut.2024.1325894/full
36. DÜŞÜK KARBONHİDRATLI DİYET – Uzman Diyetisyen Nilşah Karakurt, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.nilsahkarakurt.com/blog/dusuk-karbonhidratli-diyet
37. Should athletes go low carb? – St Mary’s University, erişim tarihi Ağustos 28, 2025, https://www.stmarys.ac.uk/blog/physiology/should-athletes-go-low-carb.aspx