Hemofili A ve B, kalıtsal kanama bozuklukları olup, etkilenen bireylerde yaralanma, cerrahi müdahale veya diş prosedürleri sonrasında normalden daha uzun süren kanamalar görülür. Şiddetli vakalarda, eklemlere, kaslara, beyne veya organlara spontan kanamalar meydana gelebilir, bu da ağrıya ve ciddi komplikasyonlara yol açabilir.1 Hemofili A, pıhtılaşma için gerekli olan Faktör VIII proteininin düşük seviyelerde bulunmasından kaynaklanırken, Hemofili B ise Faktör IX proteinindeki genetik değişikliklerden ileri gelir.1 Mevcut tedavi yöntemleri genellikle eksik olan pıhtılaşma faktörünün yerine konulmasını içerir. Ancak bu tedaviler sıklıkla intravenöz infüzyon gerektirir ve bazı hastalarda inhibitör adı verilen antikorların gelişmesine neden olabilir, bu da tedavinin etkinliğini azaltır.2 Bu sınırlamalar, daha az sıklıkta dozlama, subkutan uygulama kolaylığı ve inhibitörlerden bağımsız etkinlik gibi avantajlar sunan yeni tedavi yaklaşımlarına olan ihtiyacı doğurmuştur.2 Bu bağlamda, Qfitlia (fitusiran), hemofili A ve B tedavisinde yakın zamanda FDA onayı almış yenilikçi bir antitrombin düşürücü (AT) tedavi olarak umut vadetmektedir.1 Qfitlia, Faktör VIII veya Faktör IX inhibitörleri olan veya olmayan, 12 yaş ve üzeri yetişkin ve pediatrik hastalar için hemofili A veya B’nin rutin profilaksi tedavisi amacıyla onaylanmıştır.1
Qfitlia (Fitusiran): Temel Bilgiler:
Qfitlia’nın jenerik adı fitusirandır.1 İlacın üreticisi Sanofi olup, Alnylam Pharmaceuticals tarafından keşfedilmiş ve geliştirilmesinde işbirliği yapılmıştır.2 RNAi terapötikleri alanında öncü bir şirket olan Alnylam’ın bilimsel çalışmaları sonucunda ortaya çıkan Qfitlia, şirket tarafından keşfedilen altıncı FDA onaylı RNAi terapötik ürünüdür.12 FDA, Qfitlia’nın kullanımına 28 Mart 2025 tarihinde onay vermiştir.3 Bazı kaynaklarda 31 Mart 2025 tarihi de belirtilmektedir 1, bu farklılık muhtemelen yayınlanma zamanlamalarından kaynaklanmaktadır. Sanofi’nin hemofili alanındaki köklü deneyimi ve Alnylam’ın yenilikçi RNAi teknolojisi, Qfitlia’nın geliştirilmesinde güçlü bir sinerji oluşturmuştur. RNAi teknolojisinin hemofili gibi genetik temelli hastalıkların tedavisinde çığır açma potansiyeli taşıdığı açıktır. Alnylam’ın bilimsel başarısı ve Sanofi’nin klinik geliştirme ve ticarileştirme yetkinliği, Qfitlia’nın FDA onayı almasında kritik bir rol oynamıştır. FDA’nın RNAi tabanlı bir tedaviye onay vermesi, bu alandaki bilimsel ilerlemelerin ve gelecekteki potansiyelin önemli bir göstergesidir. Qfitlia’nın başarısı, diğer RNAi terapötiklerinin geliştirilmesi için bir model teşkil edebilir ve genetik hastalıkların tedavisinde yeni ufuklar açabilir. Alnylam’ın bu alandaki başarısı, şirketin RNAi platformunun ne kadar değerli ve etkili olduğunu bir kez daha kanıtlamaktadır.
Endikasyon ve Hedef Popülasyon:
Qfitlia, Faktör VIII veya Faktör IX inhibitörleri olan veya olmayan, 12 yaş ve üzeri yetişkin ve pediatrik hastalarda hemofili A veya B’de kanama ataklarının sıklığını önlemek veya azaltmak için rutin profilaksi tedavisi olarak endikedir.1 Bu, ilacın hedeflediği hasta popülasyonunu açıkça tanımlamaktadır. Yaş aralığı 12 yaş ve üzerini kapsamakta olup, hem yetişkinleri hem de ergenleri içermektedir.1 Qfitlia hem Hemofili A hem de Hemofili B tanısı almış hastalar için uygundur.1 Belki de en önemlisi, Qfitlia’nın Faktör VIII veya Faktör IX inhibitörleri olan veya olmayan hastalarda kullanılabilmesidir.1 Bu özellik, Qfitlia’yı çoğu mevcut hemofili tedavisinden önemli ölçüde ayırmaktadır.4 Hemofili tedavisinde, farklı hasta gruplarının (inhibitörlü/inhibitörsüz, A/B tipi) özel ihtiyaçlarını karşılayabilen geniş etkili tedavilere doğru bir eğilim gözlemlenmektedir. Qfitlia’nın her iki hemofili tipinde ve inhibitör varlığına bakılmaksızın etkili olması, bu eğilimi destekleyen önemli bir gelişmedir. İnhibitör gelişimi, hemofili tedavisinde karşılaşılan en büyük zorluklardan biridir ve tedavi seçeneklerini ciddi şekilde kısıtlar. Qfitlia’nın inhibitörlerden bağımsız olarak çalışabilmesi, bu zorluğun üstesinden gelinmesinde önemli bir adımı temsil etmektedir ve inhibitör geliştirmiş hastalar için daha fazla tedavi seçeneği sunmaktadır. Qfitlia’nın bu geniş endikasyonu, hemofili tedavi algoritmalarını basitleştirebilir ve hekimlerin farklı hasta grupları için tek bir tedavi seçeneğini değerlendirmesine olanak tanıyarak tedavi kararlarını kolaylaştırabilir ve hasta yönetimini iyileştirebilir.
Etki Mekanizması:
Antitrombin (AT), kan pıhtılaşma sürecinde hayati bir rol oynayan doğal bir antikoagülandır ve özellikle trombin üretimini düzenler.1 Sağlıklı bir bireyde, prokoagülan ve antikoagülan faktörler arasındaki hassas denge, normal hemostazın (kanamanın durdurulması) sağlanmasını mümkün kılar.20 Qfitlia, karaciğerde üretilen antitrombini hedef alan ve antitrombin sentezini engelleyen küçük bir interferans RNA (siRNA) terapötik ürünüdür.1 RNA interferansı (RNAi), çift sarmallı RNA tarafından tetiklenen doğal bir hücresel süreçtir ve belirli bir genin ifadesini seçici olarak baskılayabilir.17 Fitusiran molekülü, hepatositlere özgü bir reseptöre (asialoglikoprotein reseptörü) bağlanmayı kolaylaştıran N-asetilgalaktozamin ile konjuge edilmiştir.17 Bu hedefleme mekanizması, ilacın karaciğerdeki etkisini önemli ölçüde artırır, çünkü antitrombin esas olarak karaciğerde sentezlenir. Qfitlia’nın temel etki mekanizması, antitrombin seviyelerini düşürerek trombin üretimini artırmak ve böylece hemostazın yeniden dengelenmesine yardımcı olmaktır.1 Hemofili A ve B’de eksik olan Faktör VIII veya IX’un yetersizliği, sonuç olarak yetersiz trombin üretimine yol açar.1 Qfitlia, bu eksikliği dolaylı olarak antitrombini düşürerek telafi eder. Önemli bir nokta, Qfitlia’nın geleneksel faktör replasman tedavilerinden farklı olarak, eksik pıhtılaşma faktörünü doğrudan yerine koymamasıdır. Bunun yerine, pıhtılaşmayı doğal olarak engelleyen bir proteinin seviyesini azaltarak etki gösterir.3 Hemofili tedavisinde, doğrudan faktör replasmanı yerine, pıhtılaşma dengesini yeniden sağlamaya odaklanan “non-faktör” tedavilere doğru bir eğilim gözlemlenmektedir. Qfitlia, bu yenilikçi yaklaşımın çarpıcı bir örneğidir ve hemofili patofizyolojisine tamamen farklı bir açıdan müdahale etmektedir. Antitrombinin pıhtılaşma üzerindeki doğal baskılayıcı etkisi bilindiğinden, bu proteinin seviyelerini düşürmek, trombin üretimini artırmanın ve hemostazı iyileştirmenin mantıklı bir stratejisi olarak ortaya çıkmıştır. Qfitlia’nın bu temel prensibe dayanması, ilacın bilimsel olarak sağlam bir temele sahip olduğunu göstermektedir. Qfitlia’nın bu benzersiz etki mekanizması, özellikle inhibitör geliştirmiş hastalar için büyük fayda sağlayabilir, çünkü bu hastaların bağışıklık sistemleri dışarıdan verilen replasman faktörlerini hedef almaktadır. Antitrombini hedef alarak, Qfitlia bu bağışıklık tepkisinden kaçınır ve etkili bir tedavi sunar. Ayrıca, bu mekanizma, hemofili A ve B’nin farklı alttiplerinde de benzer şekilde etkili olabileceğini düşündürmektedir.
Dozaj ve Uygulama:
Qfitlia yalnızca subkutan (deri altı) enjeksiyon yoluyla uygulanır.1 Enjeksiyon için önerilen bölgeler uyluk veya karın bölgesidir (göbek çevresindeki 5 cm’lik alan hariç). Ayrıca, uygun eğitim almış bir bakıcı, hastanın üst kolunun dış kısmına da enjeksiyon yapabilir.22 Cildin hassas, hasarlı, morarmış veya yara izi olan bölgelerine enjeksiyon yapmaktan kaçınılmalıdır.22 Önerilen başlangıç dozu 50 mg’dır ve bu doz iki ayda bir kez uygulanır.1 Doz ve/veya uygulama sıklığı, FDA onaylı bir test kullanılarak antitrombin aktivitesinin düzenli olarak izlenmesine ve bu aktivitenin %15 ile %35 aralığında tutulmasına göre ayarlanır.2 Bu amaçla Siemens Healthineers’ın geliştirdiği INNOVANCE Antithrombin testi FDA onayı almıştır.3 Başlangıç dozundan sonra antitrombin aktivitesi 4. hafta (1. ay), 12. hafta (3. ay), 20. hafta (5. ay) ve 24. hafta (6. ay) olmak üzere düzenli aralıklarla ölçülmelidir.23 Doz ayarlamalarına ilişkin detaylar aşağıdaki tabloda özetlenmiştir 22:
Tablo 1: Antitrombin Aktivite Seviyelerine Göre Doz Modifikasyonu
| Son Uygulanan Doz | Antitrombin Aktivite Seviyesi | Doz Modifikasyonu |
| 50 mg her 2 ayda bir | <%15 | 20 mg her 2 ayda bir |
| 50 mg her 2 ayda bir | %15-%35 | Mevcut doza devam et |
| 50 mg her 2 ayda bir | >%35 (6 ay sonra) | 50 mg her ay |
| 20 mg her 2 ayda bir | <%15 | 10 mg her 2 ayda bir |
| 20 mg her 2 ayda bir | %15-%35 | Mevcut doza devam et |
| 20 mg her 2 ayda bir | >%35 (6 ay sonra) | 20 mg her ay |
| 10 mg her 2 ayda bir | <%15 | Qfitlia’yı kes |
| 10 mg her 2 ayda bir | %15-%35 | Mevcut doza devam et |
| 10 mg her 2 ayda bir | >%35 (6 ay sonra) | 10 mg her ay |
Qfitlia tedavisi sırasında meydana gelen kanamaların yönetimi için önerilen faktör konsantreleri veya baypas ajanlarının dozajları ve uygulama sıklıkları da önemlidir.22 Bu konuda da aşağıdaki tablo referans olabilir:
Tablo 2: Qfitlia Tedavisi Sırasında Kanamaların Yönetimi
| Ajan | Önerilen Doz (maksimum) | Tekrar Dozu |
| Faktör VIII | 10 IU/kg (20 IU/kg) | <24 saat içinde tekrar edilmemeli |
| Faktör IX (Standart Yarılanma Ömrü) | 20 IU/kg (30 IU/kg) | <24 saat içinde tekrar edilmemeli |
| Faktör IX (Uzatılmış Yarılanma Ömrü) | 20 IU/kg (30 IU/kg) | <5-7 gün içinde tekrar edilmemeli |
| Aktive Protrombin Kompleks Konsantresi (aPCC) | 30 U/kg (50 U/kg) | <24 saat içinde tekrar edilmemeli |
| Aktive Rekombinant Faktör VII (rFVIIa) | ≤45 μg/kg | <2 saat içinde tekrar edilmemeli |
Hemofili tedavisinde kişiselleştirilmiş dozlama yaklaşımları giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Qfitlia’nın antitrombin seviyelerine göre ayarlanabilir dozajı, bu eğilimi yansıtmaktadır ve her hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre tedavi almasını amaçlamaktadır. Antitrombin seviyeleri ile hem kanama riski hem de tromboz riski arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. Qfitlia’nın dozajının antitrombin seviyelerine göre titizlikle ayarlanması, bu riskleri dengelemeye ve optimal tedavi etkinliğini sağlamaya yönelik akılcı bir yaklaşımdır. Antitrombin seviyelerinin düzenli olarak izlenmesi ve dozajın buna göre hassas bir şekilde ayarlanması, tedavi başarısını önemli ölçüde artırabilir ve potansiyel yan etkileri en aza indirebilir, bu da hasta güvenliğini ve tedavi sonuçlarını olumlu yönde etkileyebilir. Tabloların eklenmesi, sağlık profesyonelleri için dozaj ve kanama yönetimi konusunda hızlı ve kolay bir referans kaynağı sunacaktır.
Klinik Etkinlik ve Güvenlik Verileri:
Qfitlia’nın etkinliği ve güvenliği, ATLAS klinik geliştirme programından elde edilen kapsamlı verilere dayanmaktadır. Bu program, tamamlanmış faz 3 çalışmaları olan ATLAS-INH (NCT03417102), ATLAS-A/B (NCT03417245) ve ATLAS-PPX (NCT03549871) ile devam eden faz 3 çalışmaları olan ATLAS-NEO (NCT05662319), ATLAS-PEDS (NCT03974113) ve ATLAS-OLE (NCT03754790)’yi içermektedir.1 ATLAS-A/B çalışmasında, inhibitörsüz hemofili hastalarında profilaktik Qfitlia tedavisi alan grupta, talep üzerine pıhtılaşma faktörü konsantresi tedavisi alan kontrol grubuna kıyasla yıllık kanama oranlarında %71’lik anlamlı bir azalma gözlemlenmiştir.1 Ortalama yıllık kanama oranı, Qfitlia grubunda 9.0 iken kontrol grubunda 31.4 olarak tespit edilmiştir.7 ATLAS-INH çalışmasında ise, inhibitörlü hemofili hastalarında profilaktik Qfitlia tedavisi alan grupta, talep üzerine baypas ajanı tedavisi alan kontrol grubuna göre yıllık kanama oranlarında %73’lük dikkat çekici bir düşüş saptanmıştır.1 Uzun dönem açık etiketli uzatma çalışması olan ATLAS-OLE’nin verileri, inhibitörsüz hastalarda medyan yıllık kanama oranının 3.8 ve inhibitörlü hastalarda ise 1.9 olduğunu göstermiştir.1 Ayrıca, spontan kanama oranları her iki hasta grubunda da 1.9 olarak kaydedilmiştir.1 Çalışmaya katılan hastaların yaklaşık yarısının bir veya daha az kanama geçirdiği ve %31’inin hiç kanama geçirmediği de önemli bir bulgudur.13 Güvenlik profiline bakıldığında, en sık rapor edilen yan etkiler viral enfeksiyon, nazofarenjit (soğuk algınlığı benzeri semptomlar) ve bakteriyel enfeksiyonlardır.1 Bununla birlikte, trombotik olaylar, akut ve tekrarlayan safra kesesi hastalığı ve hepatotoksisite gibi potansiyel olarak ciddi advers olaylar da bildirilmiştir.1 Ancak, bu ciddi olayların görülme sıklığı daha düşüktür ve özellikle yüksek doz rejimlerinde (80 mg aylık) daha sık ortaya çıktığı gözlemlenmiştir.3 Antitrombin seviyelerinin %15’in altında kalması, kalıcı venöz kateterlerin varlığı ve ameliyat sonrası dönemde uygun kanama yönetimi protokollerine uyulmaması gibi tromboembolizm için bilinen risk faktörleri olan hastalarda trombotik olay riskinin arttığı unutulmamalıdır.15 Klinik çalışma verileri, Qfitlia’nın hem inhibitörlü hem de inhibitörsüz hemofili A ve B hastalarında kanama oranlarını önemli ölçüde azaltmada etkili olduğunu açıkça göstermektedir. Bu, hemofili tedavisinde kayda değer bir ilerleme olarak kabul edilebilir. Uzun dönem verilerinin de benzer etkinlik ve kabul edilebilir bir güvenlik profilini desteklemesi, Qfitlia’nın hemofili hastaları için kalıcı ve güvenilir bir tedavi seçeneği olabileceğini düşündürmektedir. Qfitlia’nın antitrombini düşürme mekanizması, trombin üretimini artırarak hemostazı iyileştirmekte ve bu da kanama ataklarının sıklığında belirgin bir azalmaya yol açmaktadır. Klinik çalışma sonuçları, bu nedensel ilişkinin insanlarda da geçerli olduğunu güçlü bir şekilde doğrulamaktadır. Ancak, antitrombin seviyelerinin aşırı derecede düşürülmesinin trombotik olaylara yol açabileceği riski de dikkatle göz önünde bulundurulmalıdır. Qfitlia’nın klinik etkinliği ve nispeten seyrek dozlama gereksinimi, hemofili hastalarının yaşam kalitesini önemli ölçüde iyileştirme potansiyeline sahiptir. Daha az kanama atağı geçirmek ve daha az sıklıkta tedavi almak, hastaların günlük yaşam aktivitelerine daha aktif bir şekilde katılmalarını ve genel sağlık durumlarını iyileştirmelerini sağlayabilir. Bununla birlikte, potansiyel ciddi yan etkiler nedeniyle dikkatli hasta seçimi ve tedavi sırasında düzenli ve titiz bir izleme büyük önem taşımaktadır.
Potansiyel Yan Etkiler:
Qfitlia kullanımının yaygın olarak görülen yan etkileri arasında viral enfeksiyon, nezle benzeri semptomlar (nazofarenjit) ve bakteriyel enfeksiyon yer alır.1 Daha ciddi potansiyel yan etkiler ise şunlardır:
- Trombotik Olaylar: Qfitlia tedavisi alan kişilerde ciddi kan pıhtılaşması (trombotik olaylar) meydana gelebilir. Bu pıhtılar kol, bacak, akciğer, kalp, beyin, göz veya başta bulunan kan damarlarında oluşabilir.1 Antitrombin (AT) kan seviyenizin sürekli olarak %15’in altında olması veya başka belirli sağlık sorunlarınızın olması durumunda kan pıhtılaşması riski daha yüksektir.3 Bu tür bir durumda derhal tıbbi yardım alınması gereklidir. Trombotik olayların belirtileri arasında kollarda veya bacaklarda şişlik, ağrı veya kızarıklık, kanlı öksürük, nefes darlığı, şiddetli göğüs ağrısı veya göğüste sıkışma, hızlı kalp atışı, sersemlik veya bayılma hissi, şiddetli veya sürekli baş ağrısı, konuşma veya anlama güçlüğü, kafa karışıklığı, yüz, kol veya bacaklarda uyuşma veya güçsüzlük, ani görme kaybı veya değişiklikleri, göz ağrısı veya şişliği sayılabilir.29
- Safra Kesesi Hastalığı: Qfitlia, safra taşlarına (kolelitiyazis) ve safra kesesi iltihabına (kolesistit) neden olabilir ve bu durum bazı vakalarda safra kesesinin cerrahi olarak alınmasını gerektirebilir.1 Karın ağrısı, hazımsızlık, bulantı veya kusma gibi belirtiler ortaya çıkarsa derhal sağlık uzmanına bildirilmelidir.29 Bu belirtiler ortaya çıktığında sağlık uzmanınız Qfitlia tedavinizi geçici olarak durdurabilir veya kalıcı olarak sonlandırabilir.
- Karaciğer Sorunları: Qfitlia, karaciğer kan enzimlerinizde artışa neden olabilir.1 Sağlık uzmanınız, Qfitlia tedavisi öncesinde ve sırasında karaciğer fonksiyonlarınızı kontrol etmek için kan testleri yapacaktır.29
Yeni hemofili tedavilerinin geliştirilmesinde etkinlik kadar güvenlilik de hayati bir öneme sahiptir. Qfitlia’nın klinik çalışmalarında gözlemlenen trombotik olaylar ve safra kesesi sorunları, bu tür tedavilerde dikkatli bir risk değerlendirmesi ve hasta takibinin ne kadar kritik olduğunu göstermektedir. Qfitlia’nın antitrombini düşürme mekanizması, hemostazı iyileştirirken aynı zamanda aşırı pıhtılaşma riskini de potansiyel olarak artırabilir. Bu durum, antitrombin seviyelerinin düzenli olarak ve dikkatli bir şekilde izlenmesini ve dozajın buna göre ayarlanmasını gerektirmektedir. Safra kesesi sorunlarının ve karaciğer enzimlerindeki yükselmelerin Qfitlia ile olan kesin ilişkisi henüz tam olarak anlaşılamamış olsa da, bu yan etkilerin ilacın farmakolojik etkileriyle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Qfitlia kullanan hastaların olası yan etkiler konusunda detaylı bir şekilde bilgilendirilmesi ve bu yan etkilerin belirtilerini erken dönemde tanımaları büyük önem taşımaktadır. Sağlık profesyonelleri, tedaviye başlamadan önce hastaların bireysel risk faktörlerini titizlikle değerlendirmeli ve tedavi süresince düzenli olarak izleme yapmalıdır. Özellikle tromboz riski yüksek olan hastalar için alternatif tedavi seçenekleri de dikkate alınmalıdır.
Uyarılar ve Önlemler:
Qfitlia ile ilgili dikkate alınması gereken önemli uyarılar ve önlemler bulunmaktadır. İlacın prospektüsünde yer alan kutulu uyarılar özellikle dikkat çekicidir:
- Kutulu Uyarı (Boxed Warning):
- Trombotik Olaylar: Kalıcı olarak düşük antitrombin seviyeleri (%15’in altında), aylık 80 mg doz kullanımı, kalıcı venöz kateter varlığı ve ameliyat sonrası dönemde uygunsuz kanama yönetimi gibi risk faktörlerine sahip hastalarda ciddi trombotik olaylar meydana gelebilir.1 Tromboz riskini azaltmak için antitrombin aktivitesinin FDA onaylı bir test ile düzenli olarak izlenmesi ve %15-35 aralığında tutulması zorunludur.3
- Akut ve Tekrarlayan Safra Kesesi Hastalığı: Qfitlia tedavisi alan hastalarda safra taşı oluşumu ve safra kesesi iltihabı gibi akut ve tekrarlayan safra kesesi hastalıkları görülebilir ve bazı hastalar safra kesesi ameliyatı geçirmek zorunda kalabilir.1 Hastalar, karın ağrısı, hazımsızlık, bulantı veya kusma gibi safra kesesi sorunlarının belirtileri konusunda uyarılmalıdır.29
- Uyarılar ve Önlemler:
- Hepatotoksisite: Qfitlia kullanımı karaciğer enzimlerinde (ALT ve AST) yükselmeye neden olabilir. Bu nedenle, tedaviye başlamadan önce karaciğer fonksiyon testleri yapılmalı, tedavi süresince ilk 6 ay boyunca aylık olarak ve doz artışlarından sonraki 6 ay boyunca da aylık olarak izlenmelidir. Karaciğer yetmezliği olan hastalarda Qfitlia kullanımı önerilmez.1 Karaciğer enzimlerinde önemli bir yükselme (>5x ULN) durumunda Qfitlia tedavisine ara verilmeli ve enzimler normale dönene kadar takip edilmelidir. Eğer yeniden başlandıktan sonra enzimler tekrar yükselirse veya hastada sarılık gelişirse, Qfitlia tedavisi kalıcı olarak kesilmelidir.15
- Eş Zamanlı Kullanım: Qfitlia profilaksisi trombin üretimini artırır ve pıhtılaşma faktörü konsantreleri (CFC) veya baypas ajanları (BPA) ile birlikte kullanıldığında trombin seviyelerinde aditif bir artışa yol açabilir, bu da hiperkoagülabilite riskini artırır.15 Bu nedenle, bu ajanlarla birlikte Qfitlia kullanılırken dikkatli olunmalı ve önerilen dozlar aşılmamalıdır.22
- Hormonal Kontraseptifler: Hamile kalma potansiyeli olan kadınlarda hormonal doğum kontrol yöntemlerinin kullanımı, Qfitlia tedavisi sırasında tromboz riskini artırabilir.29 Bu konuda hastalar bilgilendirilmelidir.
- Diğer Risk Faktörleri: Tromboembolizm için bilinen risk faktörleri olan hastalar (örneğin, daha önce tromboz geçirmiş olmak, uzun süreli hareketsizlik, belirli genetik yatkınlıklar) Qfitlia kullanırken daha yakından izlenmelidir.15
FDA’nın kutulu uyarıları, ilacın potansiyel olarak ciddi yan etkilerini vurgulayarak, hem hekimlerin hem de hastaların tedavi kararlarını dikkatli bir şekilde vermelerini ve olası riskleri etkin bir şekilde yönetmelerini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu, ilaç güvenliği ve hasta sağlığına verilen önemin açık bir göstergesidir. Qfitlia’nın etki mekanizması (antitrombini düşürme), hemostazı iyileştirirken aynı zamanda pıhtılaşma sistemini de etkileyebileceği için trombotik olay riskini artırabilir. Safra kesesi ve karaciğer üzerindeki etkilerin altında yatan kesin mekanizmalar henüz tam olarak anlaşılamamış olsa da, bu yan etkilerin ilacın farmakolojik özellikleriyle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu uyarılar ve önlemler, Qfitlia’nın yalnızca uygun hasta popülasyonunda ve dikkatli tıbbi gözetim altında kullanılması gerektiğini açıkça belirtmektedir. Hastaların bireysel risk faktörlerinin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi, tedavi sırasında düzenli ve titiz bir izleme yapılması ve potansiyel yan etkiler konusunda hastalara detaylı bilgi verilmesi, Qfitlia tedavisinin güvenli ve etkili bir şekilde uygulanması için hayati öneme sahiptir.
Mevcut Diğer Tedavilerle Karşılaştırma:
Hemofili A ve B’nin standart tedavisi, eksik olan Faktör VIII veya IX konsantrelerinin intravenöz infüzyon yoluyla yerine konulmasıdır.2 Bu tedavide standart yarılanma ömrüne sahip ve uzatılmış yarılanma ömrüne sahip faktör konsantreleri kullanılabilir.32 Ancak bu tedaviler genellikle haftada birkaç kez intravenöz uygulama gerektirir ve bazı hastalarda inhibitör adı verilen antikorların gelişme riski bulunur.2 İnhibitörlü hemofili hastalarında kanamaları durdurmak için aktive protrombin kompleks konsantreleri (aPCC) ve aktive rekombinant Faktör VII (rFVIIa) gibi baypas ajanları kullanılır.1 Bu tedaviler genellikle kanama anında talep üzerine uygulanır. Emicizumab (Hemlibra), Hemofili A’da inhibitörlü veya inhibitörsüz hastalarda profilaksi amacıyla kullanılan, Faktör VIII’in işlevini taklit eden subkutan bir tedavidir.2 Haftada bir, iki haftada bir veya dört haftada bir uygulanabilir. Qfitlia’nın iki ayda bir dozlama sıklığı ile karşılaştırıldığında, Qfitlia daha seyrek bir uygulama avantajı sunar.2 Diğer subkutan tedaviler arasında Novo Nordisk tarafından geliştirilen ve hemofili A ve B’de inhibitörlü hastalar için günlük subkutan profilaksi olarak onaylanan concizumab (Alhemo) bulunur.4 Qfitlia’nın daha seyrek dozlaması ve inhibitörsüz hastalarda da kullanılabilmesi, Alhemo’ya göre bir avantajdır.4 Pfizer’in geliştirdiği marstacimab (Hympavzi) ise hemofili A ve B’de inhibitörsüz hastalar için haftalık subkutan profilaksi olarak onaylanmıştır.4 Qfitlia’nın daha seyrek dozlaması ve inhibitörlü hastalarda da kullanılabilmesi Hympavzi’ye göre bir avantaj sunar.4 Hemofili A (Roctavian) ve Hemofili B (Hemgenix, Fidanacogene elaparvovec) için onaylanmış tek dozluk intravenöz gen tedavileri de mevcuttur.2 Bu tedaviler kalıcı bir çözüm potansiyeli taşır ancak uygun hasta popülasyonu sınırlıdır ve uzun dönem etkileri henüz tam olarak bilinmemektedir.5 Qfitlia’yı benzersiz kılan yönler arasında, hemofili A ve B’nin tüm tiplerinde (inhibitörlü veya inhibitörsüz) kullanılabilen ilk ve tek antitrombin düşürücü tedavi olması 2, diğer profilaktik tedavilere kıyasla en seyrek dozlama sıklığına sahip olması (iki ayda bir subkutan enjeksiyon) 2 ve farklı bir etki mekanizmasına sahip olması (antitrombini düşürerek trombin üretimini artırması) 3 sayılabilir.
Tablo 3: Hemofili A ve B için Mevcut Profilaktik Tedavilerin Karşılaştırılması
| Tedavi Adı | Uygulama Yolu | Doz Sıklığı | Hemofili Tipi | İnhibitör Durumu | Etki Mekanizması |
| Faktör VIII/IX Konsantreleri | İntravenöz | Haftada birkaç kez | A veya B | Yok veya Var | Eksik faktörün yerine konması |
| Emicizumab (Hemlibra) | Subkutan | Haftada 1, 2 veya 4 kez | A | Yok veya Var | Faktör VIII fonksiyonunu taklit eder |
| Concizumab (Alhemo) | Subkutan | Günlük | A veya B | Yalnızca Var | Doku faktörü yolak inhibitörünü inhibe eder |
| Marstacimab (Hympavzi) | Subkutan | Haftada bir | A veya B | Yalnızca Yok | Doku faktörü yolak inhibitörünü inhibe eder |
| Qfitlia (Fitusiran) | Subkutan | İki ayda bir | A veya B | Yok veya Var | Antitrombini düşürerek trombin üretimini artırır |
| Gen Terapisi | İntravenöz | Tek doz | A veya B | Genellikle Yok | Karaciğerde faktör üretimini sağlar |
Hemofili tedavi seçenekleri hızla gelişmekte ve çeşitlenmektedir. Faktör replasman tedavileri hala temel bir rol oynasa da, subkutan uygulamalar, daha seyrek dozlama ve farklı etki mekanizmaları sunan yeni tedaviler, hastaların tercihlerine ve yaşam tarzlarına daha uygun seçenekler sunmaktadır. Qfitlia’nın piyasaya sürülmesi, bu trendi daha da güçlendiren önemli bir adımdır. Farklı tedavilerin farklı etki mekanizmalarına sahip olması, hemofili patofizyolojisinin farklı yönlerine müdahale etme potansiyeli sunmaktadır. Qfitlia’nın antitrombini hedef alması, faktör replasman tedavilerinden ve Faktör VIII’i taklit eden tedavilerden farklı bir yaklaşım sunarak, tedavi seçeneklerini genişletmektedir. Qfitlia’nın benzersiz özellikleri, özellikle sık infüzyonlardan kaçınmak isteyen hastalar, inhibitör geliştirmiş hastalar ve daha az sıklıkta tedavi almak isteyen hastalar için önemli avantajlar sunabilir. Ancak, her tedavinin kendi risk ve fayda profili olduğu ve tedavi kararının hastanın bireysel ihtiyaçları ve tercihleri dikkate alınarak bir sağlık profesyoneli tarafından verilmesi gerektiği unutulmamalıdır. Tablonun eklenmesi, farklı tedavi seçeneklerinin temel özelliklerinin kolayca karşılaştırılmasını sağlayacaktır.
Sonuç:
Özetle, Qfitlia (fitusiran), Sanofi tarafından üretilen ve Alnylam Pharmaceuticals tarafından keşfedilen, FDA onaylı yeni bir antitrombin düşürücü tedavidir. 12 yaş ve üzeri yetişkin ve pediatrik hastalarda inhibitörlü veya inhibitörsüz hemofili A ve B’nin rutin profilaksi tedavisi için onaylanmıştır. Antitrombini hedef alarak trombin üretimini artırır ve böylece kanama ataklarının sıklığını önemli ölçüde azaltır. Klinik çalışmalar, hem inhibitörlü hem de inhibitörsüz hastalarda yıllık kanama oranlarında önemli azalmalar göstermiştir. En sık görülen yan etkiler viral enfeksiyon, nazofarenjit ve bakteriyel enfeksiyon olmakla birlikte, trombotik olaylar, safra kesesi hastalığı ve karaciğer problemleri gibi ciddi yan etkilerin de potansiyel olarak görülebileceği unutulmamalıdır. Seyrek dozlama sıklığı (iki ayda bir subkutan enjeksiyon) ve geniş endikasyon alanı (hemofili A ve B, inhibitörlü veya inhibitörsüz) sayesinde mevcut diğer tedavilere kıyasla önemli avantajlar sunmaktadır. Sonuç olarak, Qfitlia, hemofili A ve B tedavisinde önemli bir ilerleme olarak değerlendirilebilir ve hastalar için yeni bir umut kaynağı olabilir. Ancak, her tedavi kararında olduğu gibi, Qfitlia kullanımının da hastanın bireysel durumuna ve risk faktörlerine göre bir sağlık profesyoneli tarafından dikkatlice değerlendirilmesi gerekmektedir. Hemofili tedavisindeki sürekli yenilikler, hastaların yaşam kalitesini artırmaya ve tedavi yükünü azaltmaya yönelik önemli adımlar sunmaktadır. Qfitlia, bu alandaki en son gelişmelerden biridir ve hemofili tedavisinin geleceğinde önemli bir rol oynama potansiyeline sahiptir. Qfitlia’nın başarısı, RNAi teknolojisinin genetik hastalıkların tedavisinde ne kadar etkili olabileceğini göstermektedir. Bu durum, gelecekte diğer genetik bozukluklar için de benzer yaklaşımların geliştirilmesine olanak sağlayabilir. Qfitlia’nın piyasaya sürülmesi, hemofili hastaları ve sağlık profesyonelleri için yeni bir tedavi seçeneği sunmanın yanı sıra, ilaç fiyatlandırması, erişim ve geri ödeme gibi konularda da önemli tartışmaları tetikleyebilir. Yeni tedavilerin maliyet etkinliği ve uzun dönem faydaları, sağlık sistemleri ve hastalar için dikkate alınması gereken kritik faktörler olacaktır.
Wellopedi’de paylaşılan tüm içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye olarak kabul edilmemelidir. Sağlığınızla ilgili herhangi bir karar vermeden önce mutlaka bir doktora veya sağlık uzmanına danışın. Burada yer alan bilgiler, bireysel sağlık durumunuzu değerlendirmek için yeterli değildir ve doktorunuzun tavsiyesinin yerini almaz. Herhangi bir egzersiz programına, beslenme planına veya takviye edici gıda kullanımına başlamadan önce doktorunuza danışmanız önemlidir. Wellopedi, içeriklerde yer alan bilgilerin kullanımından kaynaklanan herhangi bir sorumluluk kabul etmez.
Alıntılanan çalışmalar
- FDA Approves Fitusiran for Treatment of Hemophilia A and B – CheckRare, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://checkrare.com/fda-approves-fitusiran-for-treatment-of-hemophilia-a-and-b/
- Fitusiran, now Qfitlia, approved by FDA for hemophilia A, B patients, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://hemophilianewstoday.com/news/fitusiran-now-qfitlia-approved-fda-hemophilia-a-b-patients/
- FDA Approves Novel Treatment for Hemophilia A or B, with or without Factor Inhibitors, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-novel-treatment-hemophilia-or-b-or-without-factor-inhibitors
- Sanofi scores FDA nod for fitusiran for all types of hemophilia, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.fiercepharma.com/pharma/fda-signs-sanofis-versatile-fitusiran-which-enters-crowded-hemophilia-market
- Sanofi, Alnylam Win First RNAi Approval for Hemophilia A and B – BioSpace, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.biospace.com/fda/sanofi-alnylam-win-first-rnai-approval-for-hemophilia-a-and-b
- Sanofi’s Qfitlia Gets FDA Approval as First siRNA Therapy for Hemophilia – Xtalks, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://xtalks.com/sanofis-qfitlia-gets-fda-approval-as-first-sirna-therapy-for-hemophilia-4175/
- FDA Approves Sanofi’s siRNA Therapy Fitusiran for the Treatment of Hemophilia A and B, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.cgtlive.com/view/fda-approves-sanofi-sirna-therapy-fitusiran-treatment-hemophilia-a-b
- Sanofi’s Qfitlia granted FDA approval to treat haemophilia A or B – PMLiVE, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://pmlive.com/pharma_news/sanofis-qfitlia-granted-fda-approval-to-treat-haemophilia-a-or-b/
- Sanofi’s Qfitlia approved by FDA as first haemophilia therapy for all patients, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.pharmaceutical-technology.com/news/sanofis-qfitlia-approved-by-fda-as-first-haemophilia-therapy-for-all-patients/
- Press Release: Qfitlia approved as the first therapy in the US to treat hemophilia A or B with or without inhibitors – Sanofi, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.sanofi.com/en/media-room/press-releases/2025/2025-03-28-20-07-38-3051637
- FDA approves first-of-its-kind RNA drug for hemophilia – BioPharma Dive, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.biopharmadive.com/news/sanofi-hemophilia-qfitlia-fitusiran-rna-fda-approval/743914/
- Mar 28, 2025 | FDA Approves Qfitlia™ (fitusiran), the First siRNA (RNAi Therapeutic) for the Treatment of Hemophilia A or B – Alnylam Pharmaceuticals Press Release, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://investors.alnylam.com/press-release?id=28901
- FDA Approves Sanofi’s Qfitlia for Prophylaxis in Patients with Hemophilia A or B, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.pharmexec.com/view/fda-approves-sanofi-qfitlia-prophylaxis-patients-hemophilia-a-b
- Qfitlia approved as the first therapy in the US to treat hemophilia A or B with or without inhibitors – Pipelinereview, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://pipelinereview.com/qfitlia-approved-as-the-first-therapy-in-the-us-to-treat-hemophilia-a-or-b-with-or-without-inhibitors/
- QFITLIA™ (fitusiran) | For US HCPs – Sanofi campus, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://pro.campus.sanofi/us/products/qfitlia
- Qfitlia (fitusiran) FDA Approval History – Drugs.com, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.drugs.com/history/qfitlia.html
- An investigational RNAi therapeutic targeting antithrombin for the treatment of hemophilia A and B – PMC – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6110283/
- Study: A Novel Medication for the Most Difficult-to-Treat Hemophilia Patients, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.chla.org/blog/experts/research-and-breakthroughs/study-novel-medication-most-difficult-treat-hemophilia-patients
- RNAing toward a new therapy for hemophilia | Blood | American Society of Hematology, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://ashpublications.org/blood/article/143/22/2219/516162/RNAing-toward-a-new-therapy-for-hemophilia
- Antithrombin lowering in hemophilia: a closer look at fitusiran – PMC – PubMed Central, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10285540/
- Fitusiran prophylaxis in people with hemophilia A or B who switched from prior BPA/CFC prophylaxis: the ATLAS-PPX trial | Blood | American Society of Hematology, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://ashpublications.org/blood/article/143/22/2256/515220/Fitusiran-prophylaxis-in-people-with-hemophilia-A
- Qfitlia: Package Insert / Prescribing Information – Drugs.com, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.drugs.com/pro/qfitlia.html
- HIGHLIGHTS OF PRESCRIBING INFORMATION These highlights do not include all the information needed to use QFITLIA™ safely and e – Sanofi U.S., erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://products.sanofi.us/qfitlia/qfitlia.pdf
- Qfitlia (fitusiran) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more – Medscape, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://reference.medscape.com/drug/qfitlia-fitusiran-4000486
- New Hemophilia Treatment Wins FDA Approval – WebMD, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.webmd.com/a-to-z-guides/news/20250331/new-hemophilia-treatment-wins-fda-approval
- USFDA approves novel treatment for Hemophilia; Medication can be given up to once every 2 months – Healthcare News | The Financial Express, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.financialexpress.com/business/healthcare-usfda-approves-novel-treatment-for-hemophilia-medication-can-be-given-up-to-once-every-2-months-3793245/
- FDA Approves Fitusiran for Reducing Bleeds in Patients With Hemophilia A/B, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.ajmc.com/view/fda-approves-fitusiran-for-reducing-bleeds-in-patients-with-hemophilia-a-b
- Sanofi: Qfitlia Approval A Bright Spot As Landscape Darkens For European Pharma, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://seekingalpha.com/article/4772495-sanofi-qfitlia-approval-bright-spot-landscape-darkens-european-pharma
- These highlights do not include all the information needed to use QFITLIA™ safely and effectively. See full prescribing information for QFITLIA. QFITLIA (fitusiran) injection, for subcutaneous use Initial U.S. Approval: 2025 – DailyMed, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/medguide.cfm?setid=6dd2f8ac-6f90-4cbf-b197-97d74964135c
- Treatment of Hemophilia – CDC, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.cdc.gov/hemophilia/treatment/index.html
- Hemophilia A (Factor VIII Deficiency) Treatment & Management – Medscape Reference, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://emedicine.medscape.com/article/779322-treatment
- Understanding Current Bleeding Disorder Treatments | NBDF, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.bleeding.org/bleeding-disorders-a-z/treatment/current-treatments
- Understanding the evolution of coverage policies for prophylaxis treatments of hemophilia A without inhibitors: a payer Delphi panel, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.jmcp.org/doi/10.18553/jmcp.2021.20600
- Hemophilia A and B Prophylaxis Recommendations | NBDF, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.bleeding.org/healthcare-professionals/guidelines-on-care/masac-documents/masac-document-267-masac-recommendation-concerning-prophylaxis-for-hemophilia-a-and-b-with-and-without-inhibitors
- Hemophilia B (Factor IX Deficiency) Treatment & Management – Medscape Reference, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://emedicine.medscape.com/article/779434-treatment
- Treatment Options – The Coalition for Hemophilia B, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.hemob.org/treatment-options
- Treating Hemophilia B – Bleeding Disorders, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.bleedingdisorders.com/hemophilia-b/treatment
- Gene Therapy is Potentially Life-Changing for Hemophilia B – Penn Medicine, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://www.pennmedicine.org/news/news-releases/2024/september/gene-therapy-is-potentially-life-changing-for-hemophilia-b
- Efanesoctocog Alfa Versus Emicizumab in Adolescent and Adult Patients With Haemophilia A Without Inhibitors – PubMed, erişim tarihi Nisan 2, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39576432/
Wellopedi 
Yorum bırakın